साक्षी नाम मानं यदि नेष्यते तदाक्षजादेर्ज्ञानस्य मानत्वम् । चशब्दाद्बहिः कालाकाशादिकमन्तःसुखादिकं च केन प्रमाणेन गम्यते । न केनापि । तद्ग्राहकस्य प्रमाणान्तरस्य अभावात् । नच तन्मा भूदिति वाच्यम् । तद्वयवहारविलयप्रसङ्गादिति । नन्वस्तु साक्षिणमनङ्गीकुर्वाणस्येदं बाधकम् । साधकं (तु) किमित्यत आह स्वयम्भात इति ॥ यस्तु स्वयं प्रकाशमाने ऽपि साक्षिणि विप्रतिपद्यते सो ऽक्षजादेर्मानत्वं सप्रमाणकं वस्तुत्वाद्घटवदिति प्रसङ्गसूचितेनानुमानेन बोधनीयः । प्रसक्तप्रतिषेधश्च वक्ष्यमाणन्यायेन भविष्यति । धमिर्ग्राहकप्रमाणेनैव सिद्धेर्न तत्प्रामाण्ये पृथक् प्रमाणं वक्तव्यम् । अत एव मानमित्युक्तम् । *७,३८५* न साक्षिणो ऽनभ्युपगमे ऽप्यक्षजादिज्ञानप्रामाण्यमप्रामाणिकं प्रसज्यते । प्रवृत्तिसामर्थ्येन तज्जातीयत्वेन वानुमानेन तत्सिद्धेरित्यत आह अनवस्थेति ॥ ॥। अनवस्थाथवा भवेत्
sākṣī nāma mānaṃ yadi neṣyate tadākṣajāderjñānasya mānatvam / caśabdādbahiḥ kālākāśādikamantaḥsukhādikaṃ ca kena pramāṇena gamyate / na kenāpi / tadgrāhakasya pramāṇāntarasya abhāvāt / naca tanmā bhūditi vācyam / tadvayavahāravilayaprasaṅgāditi / nanvastu sākṣiṇamanaṅgīkurvāṇasyedaṃ bādhakam / sādhakaṃ (tu) kimityata āha svayambhāta iti // yastu svayaṃ prakāśamāne 'pi sākṣiṇi vipratipadyate so 'kṣajādermānatvaṃ sapramāṇakaṃ vastutvādghaṭavaditi prasaṅgasūcitenānumānena bodhanīyaḥ / prasaktapratiṣedhaśca vakṣyamāṇanyāyena bhaviṣyati / dhamirgrāhakapramāṇenaiva siddherna tatprāmāṇye pṛthak pramāṇaṃ vaktavyam / ata eva mānamityuktam / *7,385* na sākṣiṇo 'nabhyupagame 'pyakṣajādijñānaprāmāṇyamaprāmāṇikaṃ prasajyate / pravṛttisāmarthyena tajjātīyatvena vānumānena tatsiddherityata āha anavastheti // ... anavasthāthavā bhavet
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.