Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·2·2.2·2.2.84

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.84

NMABB 2.2.84

यतः कारणात्तारतम्येन सर्वे ऽप्यर्था महान्तश्चाणवश्च समथिर्ताः ततः परिमाणतारतम्यवदिति दृष्टान्तस्य साध्यविकलत्वात् द्वयोरेव तु संयोग इत्रत केनावसीयत इति सम्बन्धः । किञ्चानेनैव न्यायेन द्वयणुकद्वयसंयोगस्याप्यारम्भकत्वं किं नेष्यते । बहुत्वाभावे कार्यमहत्त्वानुपपत्तिप्रसङ्गादिति चेन्न । यतस्तारतम्येन सर्वे ऽपि महान्तश्चाणवश्च समर्थिताः तेन द्वयणुकमहत्त्वात्तदुत्पत्त्युपपत्तेः । परमाणुद्वयारब्धकार्यदृष्टान्तेन सर्वत्रानुमाने त्वतिप्रसङ्ग इति । *७,४३४फ़्।* अस्त्वेवमुक्तनियमेषु प्रमाणाभावस्तथाप्यनियमसृष्टौ किं मानमिति चेत् । साक्षी तावत् । लोष्ठादिकार्याणामनियतसङ्खयैर्विजातीयैविर्सदृशैश्चारम्भदर्शनेनानुमानं च । आगमाश्चात्र बहुलं भवन्ति । तद्दर्शनं भ्रान्तिरिति चेत् । किं नियमग्राहकप्रमाणविरोधादेवमुच्यते । उत केवलया वैशेषिकादिकल्पनया विरोधात् । *७,४३५* आद्यं दूषयति नचेति ॥ नच तत्प्रोक्तसृष्टौ तु मानं ॥।

yataḥ kāraṇāttāratamyena sarve 'pyarthā mahāntaścāṇavaśca samathirtāḥ tataḥ parimāṇatāratamyavaditi dṛṣṭāntasya sādhyavikalatvāt dvayoreva tu saṃyoga itrata kenāvasīyata iti sambandhaḥ / kiñcānenaiva nyāyena dvayaṇukadvayasaṃyogasyāpyārambhakatvaṃ kiṃ neṣyate / bahutvābhāve kāryamahattvānupapattiprasaṅgāditi cenna / yatastāratamyena sarve 'pi mahāntaścāṇavaśca samarthitāḥ tena dvayaṇukamahattvāttadutpattyupapatteḥ / paramāṇudvayārabdhakāryadṛṣṭāntena sarvatrānumāne tvatiprasaṅga iti / *7,434f.* astvevamuktaniyameṣu pramāṇābhāvastathāpyaniyamasṛṣṭau kiṃ mānamiti cet / sākṣī tāvat / loṣṭhādikāryāṇāmaniyatasaṅkhayairvijātīyaivirsadṛśaiścārambhadarśanenānumānaṃ ca / āgamāścātra bahulaṃ bhavanti / taddarśanaṃ bhrāntiriti cet / kiṃ niyamagrāhakapramāṇavirodhādevamucyate / uta kevalayā vaiśeṣikādikalpanayā virodhāt / *7,435* ādyaṃ dūṣayati naceti // naca tatproktasṛṣṭau tu mānaṃ ...

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/2.2.84

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.84, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/2.2.84), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text