तर्हीति शेषः । तथा स्वनिर्वाहकत्वात् । *७,४९८* किं कस्मात् । अयमाशयः । यदीहेदमिति बुद्धिर्नावश्यं स्वातिरिक्तसम्बन्धसापेक्षा । क्वचित्स्वनिर्वाहकत्वात् । तर्हि द्रव्यगुणादीनामिहेदमिति प्रत्ययो ऽपि नातिरिक्तसम्बन्धाधीनो ऽङ्गीकार्यः । द्रव्यस्यैव स्वनिर्वाहकतयापि तदुपपत्तेरिति । समवायः सम्बन्धात्मकत्वात् स्वनिर्वाहकः, न द्रव्यमिति चेन्न । तदसिद्धौ सम्बन्धत्वस्याप्यसिद्धेः । संयोगस्यापि स्वनिर्वाहकतापत्तेश्च । तस्यानित्यत्वान्नेति चेन्न । समवायनित्यत्वस्यासिद्धेरिति । एवं द्रव्याद्गुणादीनामत्यन्तभेदे ऽपि न तत्सम्बन्धः समवायलक्षणो ऽपरः सिद्धयति । समवायवद्द्रव्यस्यैव स्वनिर्वाहकत्वोपपत्तेः कल्पनालाघवा(त्व)च्चेत्युक्तम् । इदानीं गुणादीनां द्रव्यादत्यन्तभेदाभावाच्च न समवायसिद्धिरित्याशयवांस्तदत्यन्तभेदे परोपन्यस्तान्हेतूनपाकर्तुं तावदुपोद्घातमाह विशेष इति ॥ *७,४९९* विशेषस्तद्गतत्वादिर्यद्यभिन्ने ऽवसीयते । गुणक्रियादिरूपस्य निषेधः केन हेतुना
tarhīti śeṣaḥ / tathā svanirvāhakatvāt / *7,498* kiṃ kasmāt / ayamāśayaḥ / yadīhedamiti buddhirnāvaśyaṃ svātiriktasambandhasāpekṣā / kvacitsvanirvāhakatvāt / tarhi dravyaguṇādīnāmihedamiti pratyayo 'pi nātiriktasambandhādhīno 'ṅgīkāryaḥ / dravyasyaiva svanirvāhakatayāpi tadupapatteriti / samavāyaḥ sambandhātmakatvāt svanirvāhakaḥ, na dravyamiti cenna / tadasiddhau sambandhatvasyāpyasiddheḥ / saṃyogasyāpi svanirvāhakatāpatteśca / tasyānityatvānneti cenna / samavāyanityatvasyāsiddheriti / evaṃ dravyādguṇādīnāmatyantabhede 'pi na tatsambandhaḥ samavāyalakṣaṇo 'paraḥ siddhayati / samavāyavaddravyasyaiva svanirvāhakatvopapatteḥ kalpanālāghavā(tva)ccetyuktam / idānīṃ guṇādīnāṃ dravyādatyantabhedābhāvācca na samavāyasiddhirityāśayavāṃstadatyantabhede paropanyastānhetūnapākartuṃ tāvadupodghātamāha viśeṣa iti // *7,499* viśeṣastadgatatvādiryadyabhinne 'vasīyate / guṇakriyādirūpasya niṣedhaḥ kena hetunā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.