प्रत्यक्षसिद्धेनेत्यनेन प्रत्यक्षसिद्ध इति लभ्यते । येनाखिलो व्यवहारो भवेत् । यं विना न भवेदित्यन्वयव्यतिरेकाभ्यां विशेषकार्यत्वं व्यवहारस्य दर्शयता व्यवहारान्यथानुपपत्तिश्च विशेषे प्रमाणं तदनङ्गीकारे व्यवहारोच्छेदप्रसङ्गश्चेत्युक्तं भवति । अखिल इत्यस्यैव विवरणं भावाभावविभागेन विधिनिषेधभेदेन(इति) । द्विविधस्तावदिति शेषः । *७,५३२* ननु भेदपक्षे ऽपि समवायभ्युपगमेनाखिलो ऽपि व्यवहारो घटिष्यते । अत्यन्ताभेदे ऽपि व्यावृत्तिस्वीकारेण भेदाभेदाभ्यां तु सुतराम् । तत्किं विशेषेणेत्यत उक्तम् कथञ्चनेति ॥ एतादृशे सर्वव्यवहारनिर्वाहहेतौ को द्वेषः किन्निमित्तानुपादिता । प्रमाणाभावो ह्यनुपादाननिमित्तम् । सति प्रमाणे नानुपादाननिमित्तमस्तीत्यर्थः । मा भूद्वयवहार इत्यत उक्तम् वादिनामिति ॥ उपलक्षणं चैतत् । ज्ञातृणां चेत्यपि द्रष्टव्यम् । विशिष्टविषयाभिज्ञाभिवदनलक्षणो ह्यत्र व्यवहारः प्रकृतः । *७,५३४* किञ्चावयवावयव्यादिभेदे प्रमाणाभावाच्च तं परित्यज्याभेदपक्षो ऽङ्गीक्रियते । ननूक्तमत्राभेदे ऽपि प्रमाणं नास्तीति । तत्राह अभेदेनेति ॥ अभेदेन प्रतीतिश्च कार्यकारणपूर्वके । अभावान्ते पदार्थे ऽस्मिन् सविशेषावसीयते
pratyakṣasiddhenetyanena pratyakṣasiddha iti labhyate / yenākhilo vyavahāro bhavet / yaṃ vinā na bhavedityanvayavyatirekābhyāṃ viśeṣakāryatvaṃ vyavahārasya darśayatā vyavahārānyathānupapattiśca viśeṣe pramāṇaṃ tadanaṅgīkāre vyavahārocchedaprasaṅgaścetyuktaṃ bhavati / akhila ityasyaiva vivaraṇaṃ bhāvābhāvavibhāgena vidhiniṣedhabhedena(iti) / dvividhastāvaditi śeṣaḥ / *7,532* nanu bhedapakṣe 'pi samavāyabhyupagamenākhilo 'pi vyavahāro ghaṭiṣyate / atyantābhede 'pi vyāvṛttisvīkāreṇa bhedābhedābhyāṃ tu sutarām / tatkiṃ viśeṣeṇetyata uktam kathañcaneti // etādṛśe sarvavyavahāranirvāhahetau ko dveṣaḥ kinnimittānupāditā / pramāṇābhāvo hyanupādānanimittam / sati pramāṇe nānupādānanimittamastītyarthaḥ / mā bhūdvayavahāra ityata uktam vādināmiti // upalakṣaṇaṃ caitat / jñātṛṇāṃ cetyapi draṣṭavyam / viśiṣṭaviṣayābhijñābhivadanalakṣaṇo hyatra vyavahāraḥ prakṛtaḥ / *7,534* kiñcāvayavāvayavyādibhede pramāṇābhāvācca taṃ parityajyābhedapakṣo 'ṅgīkriyate / nanūktamatrābhede 'pi pramāṇaṃ nāstīti / tatrāha abhedeneti // abhedena pratītiśca kāryakāraṇapūrvake / abhāvānte padārthe 'smin saviśeṣāvasīyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.