सदसती प्रतियोगिनी यस्य तत्तथोक्तम् । यन्न सन्नाप्यसत्तद्धयनिर्वाच्यम् । नचात्र तत्प्रतिपादकः शब्दो ऽस्ति । अनृतादिशब्दस्य त्वन्यथा व्याख्यानादिति । *८,५३९* प्रत्यक्षं प्रतिक्षिपति नचेति ॥ न च प्रत्यक्षमात्रास्ति ॥। नहीदमनिर्वाच्यमिति कश्चिल्लौकिकः परीक्षको वा चक्षुरादिनेक्षते । बाधोत्तरकालं मिथ्यैव रजतं प्रत्यभादित्यनुवादात्कथं नेक्षत इति चेन्न । मिथ्याशब्दस्यासदर्थत्वात् । *८,५४१* अर्थापत्तिमपाकरोति नचेति ॥ ॥। नचार्थापत्तिरिष्यते अनुमानात्पृथक् प्रामाणिकैरिति शेषः । अनुमानं चाप्रसिद्धविशेषणतया निरस्तमिति भावः । किञ्च नास्त्यसावनुपपद्यमानो ऽर्थो येन कस्यचिदर्थस्यानिर्वाच्यतापत्तिः स्यात् । *८,५४२* अथ मतम् । यदि वियदादिविश्वं वा शुक्तिरजतादिकं वा सत्स्यात्तदा न बाध्येत । सतो बाधायोगात् । नहि (संश्चिदात्मा) सन्नात्मा बाध्यते । यदि वासत्स्यात्तर्हि न प्रतीयेत । असतः प्रतीत्ययोगात् । नहि नरि शृङ्गं भाति गवीव । अतो बाधप्रतीत्योरनुपपत्त्यानिर्वाच्यत्वं गम्यत इत्यत आह बाधेति ॥ बाधायोगात् सत इति ॥। वियदादेर्विश्वस्य बाधाभावत एव, सत्त्वे बाधो न स्यादितीष्यापादनमेतत् । नेह नानास्तीति श्रौतनिषेधात्मा बाधो ऽस्तीति चेन्न । तस्य प्रा(ङ्निषि)गेव निषिद्धत्वात् । तदिदमाह हिशब्देन । अनेनाक्षेपकासिद्धिश्चोक्ता भवति । *८,५४३* विमतं बाध्यं दृश्यत्वाद् भ्रान्तिवदिति वियदादौ बाधः प्रमित इत्यत आह नहति ॥ ॥। न हि भ्रान्तावपि बाधो ऽवगम्यते
sadasatī pratiyoginī yasya tattathoktam / yanna sannāpyasattaddhayanirvācyam / nacātra tatpratipādakaḥ śabdo 'sti / anṛtādiśabdasya tvanyathā vyākhyānāditi / *8,539* pratyakṣaṃ pratikṣipati naceti // na ca pratyakṣamātrāsti ... nahīdamanirvācyamiti kaścillaukikaḥ parīkṣako vā cakṣurādinekṣate / bādhottarakālaṃ mithyaiva rajataṃ pratyabhādityanuvādātkathaṃ nekṣata iti cenna / mithyāśabdasyāsadarthatvāt / *8,541* arthāpattimapākaroti naceti // ... nacārthāpattiriṣyate anumānātpṛthak prāmāṇikairiti śeṣaḥ / anumānaṃ cāprasiddhaviśeṣaṇatayā nirastamiti bhāvaḥ / kiñca nāstyasāvanupapadyamāno 'rtho yena kasyacidarthasyānirvācyatāpattiḥ syāt / *8,542* atha matam / yadi viyadādiviśvaṃ vā śuktirajatādikaṃ vā satsyāttadā na bādhyeta / sato bādhāyogāt / nahi (saṃścidātmā) sannātmā bādhyate / yadi vāsatsyāttarhi na pratīyeta / asataḥ pratītyayogāt / nahi nari śṛṅgaṃ bhāti gavīva / ato bādhapratītyoranupapattyānirvācyatvaṃ gamyata ityata āha bādheti // bādhāyogāt sata iti ... viyadāderviśvasya bādhābhāvata eva, sattve bādho na syāditīṣyāpādanametat / neha nānāstīti śrautaniṣedhātmā bādho 'stīti cenna / tasya prā(ṅniṣi)geva niṣiddhatvāt / tadidamāha hiśabdena / anenākṣepakāsiddhiścoktā bhavati / *8,543* vimataṃ bādhyaṃ dṛśyatvād bhrāntivaditi viyadādau bādhaḥ pramita ityata āha nahati // ... na hi bhrāntāvapi bādho 'vagamyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.