मोक्षहेतुत्वेनेति वक्तव्ये दुःखाप्ययेत्यादिवचनं वादिविप्रतिपत्तेर्मोक्षस्वरूपनिरूपणार्थमात्यन्तिकदुःखनिवृत्तिर्निरतिशयसुखाभिव्यक्तिश्च मुक्तिरिति । यद्वाप्रधानप्रयोजनस्वर्गादिसङ्ग्रहार्थमिदम् । इत्थम्भूतलक्षणे तृतीया । दुःखाप्ययसुखावाप्तिहेतुत्वेनैव तद्धेतुत्वं यथा निर्वहेत्तथैव, मानं कस्यचिदर्थस्य प्रतिपादिका भवेत् । वेदवागिति स्मृत्यादेरुपलक्षणम् । एतदुक्तं भवति । शास्त्रेण हि विषयप्रयोजनवता भाव्यम् । प्रमाणत्वात्परार्थत्वाच्च । तत्र यदा विषयः सन्दिग्धः प्रयोजनं च निश्चितं तदा, निश्चितेन प्रयोजनेनानिश्चितो विषयो निश्चेतव्यः । नहि शास्त्रं साक्षात्प्रयोजनस्य कारकम् । किन्तु विषयप्रतिपादनद्वारैव । तथाच तत्प्रयोजनं यस्मिन्ज्ञापिते सम्पद्यते स एव विषयो ऽवधार्यते । अन्यथा विषयप्रयोजनयोरसम्बद्धत्वेन शास्त्रस्यानुपादेयताऽपत्तेः । वेदादेश्च मोक्ष एव प्रधानं प्रयोजनम् । "तेषां दुःखप्रहाणाय श्रुतिरेषा प्रवर्ततेऽ; इत्यादेः । स्वर्गादिकं चाप्रधानम् । अतः स एव विषयः कल्पनीयो यस्मिन्ज्ञा(पि)ते मोक्षादिकं सम्प(द्यत इति)द्येतेति । *९,३६६* ततः किमित्यत आह तदिति ॥ ॥। तदीशानात् प्रसन्नादेव नान्यथा
mokṣahetutveneti vaktavye duḥkhāpyayetyādivacanaṃ vādivipratipattermokṣasvarūpanirūpaṇārthamātyantikaduḥkhanivṛttirniratiśayasukhābhivyaktiśca muktiriti / yadvāpradhānaprayojanasvargādisaṅgrahārthamidam / itthambhūtalakṣaṇe tṛtīyā / duḥkhāpyayasukhāvāptihetutvenaiva taddhetutvaṃ yathā nirvahettathaiva, mānaṃ kasyacidarthasya pratipādikā bhavet / vedavāgiti smṛtyāderupalakṣaṇam / etaduktaṃ bhavati / śāstreṇa hi viṣayaprayojanavatā bhāvyam / pramāṇatvātparārthatvācca / tatra yadā viṣayaḥ sandigdhaḥ prayojanaṃ ca niścitaṃ tadā, niścitena prayojanenāniścito viṣayo niścetavyaḥ / nahi śāstraṃ sākṣātprayojanasya kārakam / kintu viṣayapratipādanadvāraiva / tathāca tatprayojanaṃ yasminjñāpite sampadyate sa eva viṣayo 'vadhāryate / anyathā viṣayaprayojanayorasambaddhatvena śāstrasyānupādeyatā'patteḥ / vedādeśca mokṣa eva pradhānaṃ prayojanam / "teṣāṃ duḥkhaprahāṇāya śrutireṣā pravartate'; ityādeḥ / svargādikaṃ cāpradhānam / ataḥ sa eva viṣayaḥ kalpanīyo yasminjñā(pi)te mokṣādikaṃ sampa(dyata iti)dyeteti / *9,366* tataḥ kimityata āha taditi // ... tadīśānāt prasannādeva nānyathā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.