संशोधितः आभासात्सम्यग्विवेचितः । न्यायो ऽनुमानम् । निर्देषत्वस्यागमपदेनैव लब्धत्वात्सच्छब्देन निरवकाशत्वमुच्यते । इह सूत्रे । प्रोक्तं सन्ध्यमिति शेषः । तत्र न्यायविरोधो ऽनुपदमेव प्रदर्शयिष्यते । स्वप्नस्य सत्यतां प्रतिपादयन्सदागमस्तु भाष्यादावुदाहृतः प्रसिद्ध एवेति हिशब्देनाह । न केवलं प्रमाणाभावान्मायामात्रमितीयं न स्वप्नस्यानिर्वाच्यताप्रतिज्ञा किन्नाम प्रमाणविरोधादपीत्यर्थः । न केवलं प्रमाणव्याहतेयं प्रतिज्ञापि तर्हि स्वव्याहतापीत्याह विलक्षणमिति ॥ विलक्षणं सदसतोरिति हि व्याहतं स्वतः अनिर्वाच्यमिति न वाच्यताविरहः परस्याभिमतः स्वक्रियाविरोधापत्तेः । किन्तु सदसतोः सकाशाद्विलक्षणमिति प्रतिज्ञानं च स्वव्याहतम् । सन्न भवतीत्युक्ते ऽसत्त्वमेव लब्धम् । पुनरसन्न भवतीत्यभिधाने कथं न स्वव्याहतिः । एवमसन्न भवतीत्यभिहिते सति सत्त्वमेवाभिहितम् । पुनः सन्न भवतीत्युक्तौ कुतो न स्वव्याहतिरिति हिशब्दार्थः । तृतीयप्रकाराङ्गीकारिणां न स्वव्याहतिरिति चेन्न । अस्यां प्रतिज्ञायां सिद्धायां तृतीयप्रकारसिद्धिस्तत्सिद्धौ च प्रतिज्ञासिद्धिरिति परस्पराश्रयदोषात् । सदादिप्रका(र)रैःदुर्निरूपतामात्रं प्रतिज्ञायते न पुनरसदादिप्रकारो विधीयते ऽतो न स्वव्याहतिरिति चेन्न । सदादिप्रकारप्रतिषेधो ऽसदादिप्रकारविधिरित्येतयोरनर्थान्तरभावस्योक्तत्वात् । अन्यथैवं मम माता वन्ध्येत्यादावपि स्वव्याहतिः समाहिता स्यात् । *९,२०२* किञ्च सदसद्विलक्षणमित्यत्र सच्छब्देन किमबाध्यमभिधीयते उत ब्रह्मस्वरूपम् । वैलक्षण्यमपि तद्धमर्विपरीतधर्म(व)त्त्वं वा तत्प्रतियोगिकान्योन्याभावो वा तत्त्वानधिकरणत्वं वा । सर्वेष्वपि दूषणान्याह प्रतियोगित्वमपीति ॥ प्रतियोगित्वमप्यस्य ब्रह्मणो ऽङ्गीकृतं भवेत्
saṃśodhitaḥ ābhāsātsamyagvivecitaḥ / nyāyo 'numānam / nirdeṣatvasyāgamapadenaiva labdhatvātsacchabdena niravakāśatvamucyate / iha sūtre / proktaṃ sandhyamiti śeṣaḥ / tatra nyāyavirodho 'nupadameva pradarśayiṣyate / svapnasya satyatāṃ pratipādayansadāgamastu bhāṣyādāvudāhṛtaḥ prasiddha eveti hiśabdenāha / na kevalaṃ pramāṇābhāvānmāyāmātramitīyaṃ na svapnasyānirvācyatāpratijñā kinnāma pramāṇavirodhādapītyarthaḥ / na kevalaṃ pramāṇavyāhateyaṃ pratijñāpi tarhi svavyāhatāpītyāha vilakṣaṇamiti // vilakṣaṇaṃ sadasatoriti hi vyāhataṃ svataḥ anirvācyamiti na vācyatāvirahaḥ parasyābhimataḥ svakriyāvirodhāpatteḥ / kintu sadasatoḥ sakāśādvilakṣaṇamiti pratijñānaṃ ca svavyāhatam / sanna bhavatītyukte 'sattvameva labdham / punarasanna bhavatītyabhidhāne kathaṃ na svavyāhatiḥ / evamasanna bhavatītyabhihite sati sattvamevābhihitam / punaḥ sanna bhavatītyuktau kuto na svavyāhatiriti hiśabdārthaḥ / tṛtīyaprakārāṅgīkāriṇāṃ na svavyāhatiriti cenna / asyāṃ pratijñāyāṃ siddhāyāṃ tṛtīyaprakārasiddhistatsiddhau ca pratijñāsiddhiriti parasparāśrayadoṣāt / sadādiprakā(ra)raiḥdurnirūpatāmātraṃ pratijñāyate na punarasadādiprakāro vidhīyate 'to na svavyāhatiriti cenna / sadādiprakārapratiṣedho 'sadādiprakāravidhirityetayoranarthāntarabhāvasyoktatvāt / anyathaivaṃ mama mātā vandhyetyādāvapi svavyāhatiḥ samāhitā syāt / *9,202* kiñca sadasadvilakṣaṇamityatra sacchabdena kimabādhyamabhidhīyate uta brahmasvarūpam / vailakṣaṇyamapi taddhamarviparītadharma(va)ttvaṃ vā tatpratiyogikānyonyābhāvo vā tattvānadhikaraṇatvaṃ vā / sarveṣvapi dūṣaṇānyāha pratiyogitvamapīti // pratiyogitvamapyasya brahmaṇo 'ṅgīkṛtaṃ bhavet
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.