Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·3·3.2·3.2.46

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.2.46

NMABB 3.2.46

आपाद्येत्यतःपरं निषेधं कुर्वन्निति शेषः । "यः सर्वज्ञः सर्ववित्ऽ; । "य आत्मापहतपाप्माऽ; इत्यादिना वेदो यदि भ्रान्तिं ब्रह्मणि मिथ्याभूतसार्वज्ञ्यादिप्रतीतिमुत्पाद्य स्वयमेव नेह नानास्तीत्यादिना तत्प्रतिषेधं कुर्यात्तदा मानतां व्रजेत्किम् । परस्परविरुद्धत्वेनोन्मत्तवचनवदप्रामाण्य(प्रमाण)मेव स्यात् । नन्वेतदनाकलितपराभिसन्धेरसदनुवादेनोक्तम् । नहि वयं वेदो धर्मान्विधाय स्वयमेव निषेधतीति ब्रूमः । किन्त्वनूद्य निषेधतीति । तथाच कथमप्रामाण्यापत्तिरित्यत उक्तम् आप्राप्तमिति ॥ अनुवादो ह्यन्यतः प्राप्तस्य भवति । नच ब्रह्मणि मिथ्याभूतधर्मप्रतीतिः केनचित्प्राप्ता । ततो ऽनुवादासम्भवात् विधायैव प्रतिषेधतीति वक्तव्ये पूर्वोक्तो दोष इति । *९,२२३* कथमप्राप्तिर्ब्रह्मधर्मणामित्यत आह नहीति ॥ नहि वेदं विना ब्रह्म वेद्यं धर्माश्च तद्गताः वेदेन विना ब्रह्म न वेद्यमिति तावत्समर्थितं प्रथमाध्याये । तथाच कथं तद्गतत्वेन सार्वज्ञादयो ऽन्यतो वेद्या भवेयुः । वेदविदिते ऽपि ब्रह्मण्यनुमानेन सार्वज्ञादिप्रतीतिरिति चेन्न । तस्या विनापि वैदिकेन प्रतिषेधेन प्रत्यनुमाने(नादि)नैवापास्तत्वात् । अन्यथातिप्रसङ्गात् । *९,२२४* अथ मतम् । मिथ्याधर्मविधातुश्च वेदस्यैवाप्रमाणतेति यदुक्तं तन्नानिष्यम् । द्विविधो(हि) वेदभागः । तत्त्वावेदको ऽतत्त्वावेदकश्च । तत्र जीवेश्वरयो(वब्रह्मणो)रैक्यं प्रतिपादयंस्तत्त्वावेदको ऽपरो ऽतत्त्वावेदक इत्यस्माभिरङ्गीकृतत्वादित्यत आह वेदेति ॥ वेदवेद्यस्य मिथ्यात्वं यदि नैक्यस्य तत् कथम्

āpādyetyataḥparaṃ niṣedhaṃ kurvanniti śeṣaḥ / "yaḥ sarvajñaḥ sarvavit'; / "ya ātmāpahatapāpmā'; ityādinā vedo yadi bhrāntiṃ brahmaṇi mithyābhūtasārvajñyādipratītimutpādya svayameva neha nānāstītyādinā tatpratiṣedhaṃ kuryāttadā mānatāṃ vrajetkim / parasparaviruddhatvenonmattavacanavadaprāmāṇya(pramāṇa)meva syāt / nanvetadanākalitaparābhisandherasadanuvādenoktam / nahi vayaṃ vedo dharmānvidhāya svayameva niṣedhatīti brūmaḥ / kintvanūdya niṣedhatīti / tathāca kathamaprāmāṇyāpattirityata uktam āprāptamiti // anuvādo hyanyataḥ prāptasya bhavati / naca brahmaṇi mithyābhūtadharmapratītiḥ kenacitprāptā / tato 'nuvādāsambhavāt vidhāyaiva pratiṣedhatīti vaktavye pūrvokto doṣa iti / *9,223* kathamaprāptirbrahmadharmaṇāmityata āha nahīti // nahi vedaṃ vinā brahma vedyaṃ dharmāśca tadgatāḥ vedena vinā brahma na vedyamiti tāvatsamarthitaṃ prathamādhyāye / tathāca kathaṃ tadgatatvena sārvajñādayo 'nyato vedyā bhaveyuḥ / vedavidite 'pi brahmaṇyanumānena sārvajñādipratītiriti cenna / tasyā vināpi vaidikena pratiṣedhena pratyanumāne(nādi)naivāpāstatvāt / anyathātiprasaṅgāt / *9,224* atha matam / mithyādharmavidhātuśca vedasyaivāpramāṇateti yaduktaṃ tannāniṣyam / dvividho(hi) vedabhāgaḥ / tattvāvedako 'tattvāvedakaśca / tatra jīveśvarayo(vabrahmaṇo)raikyaṃ pratipādayaṃstattvāvedako 'paro 'tattvāvedaka ityasmābhiraṅgīkṛtatvādityata āha vedeti // vedavedyasya mithyātvaṃ yadi naikyasya tat katham

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/3.2.46

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.2.46, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/3.2.46), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text