Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·3·3.3·3.3.125

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.3.125

NMABB 3.3.125

किमित्याक्षेपे । अपिशब्दो गर्हायाम् । स्वेत्युपलक्षणम् । दृष्टस्य दर्शनयोग्यस्यापि बहोरर्थस्य । चशब्दो विशेषणसमुच्चये । देवोक्तीत्यतीन्द्रियान्तरस्याप्युपलक्षणम् । स्वोक्तं सर्वं प्रत्यक्षसंवादेन लोकानुभवं लोकाश्वासं प्रापयन् । यः स्वजीवनविरुद्धोक्तित्वादिविशेषणो लोकायताचार्यो यश्चातीन्द्रियदेवोक्तिश्रोतृत्वादिविशेषणो योगी तयोरपि पुरुषयोः प्रामाण्ये संशयः स्यात्किं, न स्यादेव । किन्त्वाद्यस्याप्रामाण्यमेव द्वितीयस्य प्रामाण्यमेव निश्चीयत इति योजना । *१०,१९९* एवं निमित्ताभावेनासम्भावितातीन्द्रियज्ञानस्य कामुकत्वादिना सम्भावितविप्रलम्भस्य लोकायताचार्यस्य योगर्धिसम्पदा सम्भावितसार्वज्ञावाप्तसमस्तैश्वर्यवत्त्वादिनात्यन्तासम्भावितवञ्चकत्वात्प्रत्यक्षसंवादिवचसो योगिनः प्रति, प्रतिपक्षत्वासम्भवे (न) तद्वचनावगतेन तत्प्रत्यक्षेण मोक्षः सिद्धयतीत्युक्तम् । इदानीं वेदेनापि तं सिषाधयिषुस्तत्प्रामाण्ये विप्रतिपन्नं प्रति किं संवादरहितत्वाद्वेदस्याप्रामाण्यमुच्यते । उत वाक्यत्वादुन्मत्तवाक्यवत् । अथवोन्मत्तवाक्यादनिश्चितविशेषत्वादथ(वा) बाधितत्वदिति विकल्प्याद्ये ऽपि किं सर्वस्य संवादो नास्ति उतैकदेशस्येति विकल्प्याद्यं निराचष्टे अत इति ॥ अतः प्रत्यक्षगम्यत्वाद् वेदमात्वस्य च स्फुटम्

kimityākṣepe / apiśabdo garhāyām / svetyupalakṣaṇam / dṛṣṭasya darśanayogyasyāpi bahorarthasya / caśabdo viśeṣaṇasamuccaye / devoktītyatīndriyāntarasyāpyupalakṣaṇam / svoktaṃ sarvaṃ pratyakṣasaṃvādena lokānubhavaṃ lokāśvāsaṃ prāpayan / yaḥ svajīvanaviruddhoktitvādiviśeṣaṇo lokāyatācāryo yaścātīndriyadevoktiśrotṛtvādiviśeṣaṇo yogī tayorapi puruṣayoḥ prāmāṇye saṃśayaḥ syātkiṃ, na syādeva / kintvādyasyāprāmāṇyameva dvitīyasya prāmāṇyameva niścīyata iti yojanā / *10,199* evaṃ nimittābhāvenāsambhāvitātīndriyajñānasya kāmukatvādinā sambhāvitavipralambhasya lokāyatācāryasya yogardhisampadā sambhāvitasārvajñāvāptasamastaiśvaryavattvādinātyantāsambhāvitavañcakatvātpratyakṣasaṃvādivacaso yoginaḥ prati, pratipakṣatvāsambhave (na) tadvacanāvagatena tatpratyakṣeṇa mokṣaḥ siddhayatītyuktam / idānīṃ vedenāpi taṃ siṣādhayiṣustatprāmāṇye vipratipannaṃ prati kiṃ saṃvādarahitatvādvedasyāprāmāṇyamucyate / uta vākyatvādunmattavākyavat / athavonmattavākyādaniścitaviśeṣatvādatha(vā) bādhitatvaditi vikalpyādye 'pi kiṃ sarvasya saṃvādo nāsti utaikadeśasyeti vikalpyādyaṃ nirācaṣṭe ata iti // ataḥ pratyakṣagamyatvād vedamātvasya ca sphuṭam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/3.3.125

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.3.125, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/3.3.125), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text