ईशप्रसादेन विना केवलं प्रकृतिपुरुषविवेको मोक्षसाधनमित्यस्मिन्नर्थे मानं नास्तीत्यर्थः । अयमभिसन्धिः । भवत्येव प्रकृतिपुरुषविवेको मोक्षसाधनम् । किन्तु भगवत्प्रसादसाधनत्वेन । प्रकृतिपुरुषविवेके हि पुरुषस्य वैराग्यं सम्पद्यते । विरक्तस्य भक्त्यादिद्वारा भगवत्प्रसाद इति । तदर्थानि चैतानि वाक्यानि । निरीश्वरेण तु साङ्खयेन साक्षान्मोक्षसाधनत्वं प्रकृतिपुरुषविवेकस्योच्यते । नच तस्मिन्विशेषे प्रमाणमस्तीति । नन्वेतानि वाक्यानि प्रकृतिपुरुषविवेकस्य मोक्षसाधनत्वं तावत्प्रतिपादयन्ति । नच पारम्पर्यकल्पने कारणमस्ति । अत एतेषामेव साक्षात्साधनत्वे प्रामाण्यमित्यत आह श्रुतय इति ॥ श्रुतयः स्मृतयश्चैव यदीशस्य प्रसादतः । वदन्ति नियमान्मुक्तिं तमृते ऽतः कुतो भवेत्
īśaprasādena vinā kevalaṃ prakṛtipuruṣaviveko mokṣasādhanamityasminnarthe mānaṃ nāstītyarthaḥ / ayamabhisandhiḥ / bhavatyeva prakṛtipuruṣaviveko mokṣasādhanam / kintu bhagavatprasādasādhanatvena / prakṛtipuruṣaviveke hi puruṣasya vairāgyaṃ sampadyate / viraktasya bhaktyādidvārā bhagavatprasāda iti / tadarthāni caitāni vākyāni / nirīśvareṇa tu sāṅkhayena sākṣānmokṣasādhanatvaṃ prakṛtipuruṣavivekasyocyate / naca tasminviśeṣe pramāṇamastīti / nanvetāni vākyāni prakṛtipuruṣavivekasya mokṣasādhanatvaṃ tāvatpratipādayanti / naca pāramparyakalpane kāraṇamasti / ata eteṣāmeva sākṣātsādhanatve prāmāṇyamityata āha śrutaya iti // śrutayaḥ smṛtayaścaiva yadīśasya prasādataḥ / vadanti niyamānmuktiṃ tamṛte 'taḥ kuto bhavet
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.