विद्यैव तु निर्धारणादिति सूत्रेण । स्वयमेव न त्वर्थतः । "वाजसनेयिनो ऽधीयते । षट्त्रिंशत्सहस्राण्यपश्यदात्मनो ऽग्नीनर्कान्मनोमयान्मनश्चितःऽ; इत्यादि । तत्र संशयः । किमेते ऽग्नयः क्रियानुप्रवेशिनस्तच्छेषभूता उत स्वतन्त्राः केवलविद्यात्मका इति । क्रियामयस्याग्नेः प्रकरणात्तद्विषय एवायमुपदेश इति प्राप्ते ऽभिधीयते । विद्यात्मका एवैते ऽग्नयो न क्रियाशेषभूताः । ते हैते विद्याचित एवेति निर्धारणात् । इति परेषां व्याख्यानमसदेवेति भावेनोक्तमिममेवार्थमिति । विफलत्वादस्याश्चिन्तायाः । पक्षद्वये ऽप्यभ्युदय एव ह्यस्य प्रयोजनम् । यस्तु नित्यानित्यवस्तुविवेकवाञ्छमदमादिसम्पन्नः सर्वभोगवैराग्योपेतो मुमुक्षुरथशब्देनोत्तरमीमांसायामधिकारी सूचितः स कथमेतासु फल्गुचिन्तासु प्रवर्तत इति । *१०,३१६* एवं सूत्रकृता पूर्वपक्षितानि मतानि निराकृत्येदानीं ये सूत्राणां वृत्तिकारा अन्यथा भाषन्ते तेषां मतानि निराकुर्वाणः समुच्चयनियमवादिनां मतं तावदपाकरोति विनेति ॥ विना कर्म न मोक्षः स्याज्ज्ञानेनेत्यपि सा श्रुतिः । नान्यः पन्था इति ह्येव निवारयति सादरम्
vidyaiva tu nirdhāraṇāditi sūtreṇa / svayameva na tvarthataḥ / "vājasaneyino 'dhīyate / ṣaṭtriṃśatsahasrāṇyapaśyadātmano 'gnīnarkānmanomayānmanaścitaḥ'; ityādi / tatra saṃśayaḥ / kimete 'gnayaḥ kriyānupraveśinastaccheṣabhūtā uta svatantrāḥ kevalavidyātmakā iti / kriyāmayasyāgneḥ prakaraṇāttadviṣaya evāyamupadeśa iti prāpte 'bhidhīyate / vidyātmakā evaite 'gnayo na kriyāśeṣabhūtāḥ / te haite vidyācita eveti nirdhāraṇāt / iti pareṣāṃ vyākhyānamasadeveti bhāvenoktamimamevārthamiti / viphalatvādasyāścintāyāḥ / pakṣadvaye 'pyabhyudaya eva hyasya prayojanam / yastu nityānityavastuvivekavāñchamadamādisampannaḥ sarvabhogavairāgyopeto mumukṣurathaśabdenottaramīmāṃsāyāmadhikārī sūcitaḥ sa kathametāsu phalgucintāsu pravartata iti / *10,316* evaṃ sūtrakṛtā pūrvapakṣitāni matāni nirākṛtyedānīṃ ye sūtrāṇāṃ vṛttikārā anyathā bhāṣante teṣāṃ matāni nirākurvāṇaḥ samuccayaniyamavādināṃ mataṃ tāvadapākaroti vineti // vinā karma na mokṣaḥ syājjñānenetyapi sā śrutiḥ / nānyaḥ panthā iti hyeva nivārayati sādaram
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.