अन्यत्तत्तन्त्रमिति सकलजगज्जन्मादिकारणत्वमुच्यते । निर्णीयत इति निर्णयः । सम्यग्विनिर्णयो वाचनिकः परसिद्धान्तः । साक्षाद्ब्रह्मस्वरूपावधारणपरे जन्मादिसूत्रे खल्वभिहितो ऽयमर्थः । आनुषङ्गिकं परसिद्धान्तमाह स्वतन्त्रत्वमिति ॥ स्वतन्त्रत्वं सदा तस्य तस्य भेदश्च सर्वतः स्वतन्त्रत्वं स्वाधीनसत्त्वादिमत्त्वम् । तस्य विष्णोः । द्वितीयस्तस्येतिशब्द उत्तरत्र सम्बद्धयते । सर्वतो भेदश्चेति । प्रकृतिजीवजडेभ्यो ऽत्यन्तभिन्नत्वम् । नन्वेतदप्यसम्भवस्तु सतो नात्माश्रुतेः पृथगुपदेशादित्यादिनाभिहितमेव । तत्कथमानुषङ्किकः सिद्धान्तः । सत्यम् । तथापि प्रधानप्रमेयोपयोगितयोक्तत्वाददोषः । स्वगतभेदवर्जितत्वादेरुपलक्षणमेतत् । इति सम्यक् स्थितिरिति वक्ष्यमाणेनान्वयः । *१०,१२१* कथमस्याथर्स्यानुषङ्गिकत्वमित्यत आह अदोषत्वस्येति ॥ अदोषत्वस्य सिद्धयर्थं ॥। विष्णोरदोषत्वस्य सिद्धयर्थमङ्गीकार्यो ऽयमर्थ इति शेषः । उपलक्षणमेतत् । अशेषगुणपूर्णत्वस्य सकलजगज्जन्मादिकारणत्वस्य चेत्यपि द्रष्टव्यम् । अनेन कथं तत्सिद्धिरित्यत आह यदीति ॥ ॥। यदभेदे तदन्वयः
anyattattantramiti sakalajagajjanmādikāraṇatvamucyate / nirṇīyata iti nirṇayaḥ / samyagvinirṇayo vācanikaḥ parasiddhāntaḥ / sākṣādbrahmasvarūpāvadhāraṇapare janmādisūtre khalvabhihito 'yamarthaḥ / ānuṣaṅgikaṃ parasiddhāntamāha svatantratvamiti // svatantratvaṃ sadā tasya tasya bhedaśca sarvataḥ svatantratvaṃ svādhīnasattvādimattvam / tasya viṣṇoḥ / dvitīyastasyetiśabda uttaratra sambaddhayate / sarvato bhedaśceti / prakṛtijīvajaḍebhyo 'tyantabhinnatvam / nanvetadapyasambhavastu sato nātmāśruteḥ pṛthagupadeśādityādinābhihitameva / tatkathamānuṣaṅkikaḥ siddhāntaḥ / satyam / tathāpi pradhānaprameyopayogitayoktatvādadoṣaḥ / svagatabhedavarjitatvāderupalakṣaṇametat / iti samyak sthitiriti vakṣyamāṇenānvayaḥ / *10,121* kathamasyātharsyānuṣaṅgikatvamityata āha adoṣatvasyeti // adoṣatvasya siddhayarthaṃ ... viṣṇoradoṣatvasya siddhayarthamaṅgīkāryo 'yamartha iti śeṣaḥ / upalakṣaṇametat / aśeṣaguṇapūrṇatvasya sakalajagajjanmādikāraṇatvasya cetyapi draṣṭavyam / anena kathaṃ tatsiddhirityata āha yadīti // ... yadabhede tadanvayaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.