उपजीव्यत्वमिति वर्तते । उक्तानुपपत्तेरेव दृष्टान्तो ऽपि न समस्त इत्यर्थः । *११,२४९* ननु यत्सर्वज्ञं तत्त्वमसीति न बोधनीयम् । किन्तु तत्त्वमसीत्येव । न चोक्तदोषः । तच्छब्दो ब्रह्म वदति । योग्यान्विताभिधायिनश्चशब्दाः । लक्षणं च ब्रह्मणान्वेतुं योग्यम् । ततश्च तच्छब्देनैव व्यावृत्तस्य प्रतीतेरित्याशयवानाशङ्कते सर्वेति ॥ सर्वलक्षणयुक्तं तु स्वरूपं यदि भण्यते चशब्दो ऽवधारणे । भण्यते तच्छब्देन इति यदि भण्यते इत्यावृत्त्या योज्यम् । सम्प्रतिपत्तिमुत्तरमाह अस्त्विति ॥ अस्तु ॥। यत्परेणोक्तं तदस्त्वित्यर्थः । प्रतिवाद्युक्तार्थाङ्गीकारे प्रतिज्ञाहानिः कथं न भवेदित्यत आह न इति ॥ ॥। नो नैव हानिः स्यात् ॥। अनभिमतप्रमेयाङ्गीकारे हि प्रतिज्ञाहानिः स्यात् । अनेन चाङ्गीकृतेन नो ऽस्माकं (न प्रतिज्ञाहा)नैव हानिः स्यात् । परस्य धर्मिग्राहिविरोधो ह्यस्माभिरुच्यते । तत्परिहाराय परेण चेदमुदितम् । नचानेन तत्परिहारम् । प्रत्युत दृढीकृतमिति भावः । किं प्रकृतप्रमेयाविरोधित्वमात्रेणेदमङ्गीक्रियते उत तथाभूतत्वेनेति जिज्ञासायामाह स्वपक्षश्चेति ॥ ॥। स्वपक्षश्चायमञ्जसा
upajīvyatvamiti vartate / uktānupapattereva dṛṣṭānto 'pi na samasta ityarthaḥ / *11,249* nanu yatsarvajñaṃ tattvamasīti na bodhanīyam / kintu tattvamasītyeva / na coktadoṣaḥ / tacchabdo brahma vadati / yogyānvitābhidhāyinaścaśabdāḥ / lakṣaṇaṃ ca brahmaṇānvetuṃ yogyam / tataśca tacchabdenaiva vyāvṛttasya pratīterityāśayavānāśaṅkate sarveti // sarvalakṣaṇayuktaṃ tu svarūpaṃ yadi bhaṇyate caśabdo 'vadhāraṇe / bhaṇyate tacchabdena iti yadi bhaṇyate ityāvṛttyā yojyam / sampratipattimuttaramāha astviti // astu ... yatpareṇoktaṃ tadastvityarthaḥ / prativādyuktārthāṅgīkāre pratijñāhāniḥ kathaṃ na bhavedityata āha na iti // ... no naiva hāniḥ syāt ... anabhimataprameyāṅgīkāre hi pratijñāhāniḥ syāt / anena cāṅgīkṛtena no 'smākaṃ (na pratijñāhā)naiva hāniḥ syāt / parasya dharmigrāhivirodho hyasmābhirucyate / tatparihārāya pareṇa cedamuditam / nacānena tatparihāram / pratyuta dṛḍhīkṛtamiti bhāvaḥ / kiṃ prakṛtaprameyāvirodhitvamātreṇedamaṅgīkriyate uta tathābhūtatveneti jijñāsāyāmāha svapakṣaśceti // ... svapakṣaścāyamañjasā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.