देवदत्तादौ यश्चैत्रादिभ्रमस्तत्र पुरोवर्तित्वपूर्वाणि विशेषणानि देवदत्तादिस्वरूपं देवदत्तादेरविदितत्वाच्चैत्रमात्राद्विनैवापुरोवर्त्यादिभ्यो व्यावर्तयन्ति यस्मात्तस्माद्बाधकज्ञानं व्यावृत्तमेवोपजीवतीति नियमो नानुपपन्नः । नापि भ्रमानुपपत्तिः । आरोप्यव्यावृत्तेरनङ्गीकरणात् । तन्मात्रशब्देन चारोप्यमात्रव्यावर्तनान्नोक्तविरोधो ऽपीति भावः । *११,२५४* नन्वनेन नात्यन्तव्यावृत्तिरु(पजीव्यत्वो)पयोगिनी । किन्तु व्यावृत्तिमात्रमित्युक्तं भवति । तत्प्रकृते ऽप्यस्ति । तत्त्वादिना ब्रह्मणो ऽपि व्यावृत्तत्वेनोपजीव्यत्वसम्भवादिति चेन्न । तावन्मात्रेण बोध्यस्यापि ब्रह्मास्मीति ज्ञानानुपपत्तेरुक्तत्वात् । *११,२५५* दोषान्तरं चाह ब्रह्मण इति ॥ ब्रह्मणो निर्विशेषत्वाद् व्यावर्तयति किं पुनः ब्रह्मणः पुनरिति सम्बन्धः । किं कर्तृ, ब्रह्म व्यावर्तयति, न किमपि । तत्त्वादीनामङ्गीकारे ऽपि दोषमाह यस्मादिति ॥ यस्मात्कस्माच्चिदप्यर्थात् तावच्चेत् सिद्धसाधनम्
devadattādau yaścaitrādibhramastatra purovartitvapūrvāṇi viśeṣaṇāni devadattādisvarūpaṃ devadattāderaviditatvāccaitramātrādvinaivāpurovartyādibhyo vyāvartayanti yasmāttasmādbādhakajñānaṃ vyāvṛttamevopajīvatīti niyamo nānupapannaḥ / nāpi bhramānupapattiḥ / āropyavyāvṛtteranaṅgīkaraṇāt / tanmātraśabdena cāropyamātravyāvartanānnoktavirodho 'pīti bhāvaḥ / *11,254* nanvanena nātyantavyāvṛttiru(pajīvyatvo)payoginī / kintu vyāvṛttimātramityuktaṃ bhavati / tatprakṛte 'pyasti / tattvādinā brahmaṇo 'pi vyāvṛttatvenopajīvyatvasambhavāditi cenna / tāvanmātreṇa bodhyasyāpi brahmāsmīti jñānānupapatteruktatvāt / *11,255* doṣāntaraṃ cāha brahmaṇa iti // brahmaṇo nirviśeṣatvād vyāvartayati kiṃ punaḥ brahmaṇaḥ punariti sambandhaḥ / kiṃ kartṛ, brahma vyāvartayati, na kimapi / tattvādīnāmaṅgīkāre 'pi doṣamāha yasmāditi // yasmātkasmāccidapyarthāt tāvaccet siddhasādhanam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.