नचेदेषा श्रुतिरुक्तरीत्या व्याख्यायेत । सर्वथापि कामाभावपरेति व्याख्यायेतेति यावत् । तदा हृदि श्रिता इति कामानां विशेषणं व्यर्थमेव स्यात् । व्यावर्त्याभावात् । अतो विशेषणं प्रयुञ्जाना श्रुतिरन्तःकरणपरिणतीनां कामानामेव मुक्तावभावो ऽन्तःकरणस्यैवाभावान्न तु सर्वेषां स्वरूपभूतानां कामानामवस्थानादित्येतमर्थं गमयतीति । *११,४४* भवेदेतत् । यदीदं विशेषणं स्यात् । नचैवम् । व्यावर्त्याभावात् । एतत्सर्वं मन एवेति श्रुत्या सर्वेषामपि कामानां मनःपरिणाम(व)त्वमेव न त्वात्मधर्मः कामो ऽस्तीत्यवगमात् । अतो हृदि श्रिता इत्येतत्स्वरूपकथनमात्रमित्याशयेनाशङ्कय निषेधति हृद्येवेति ॥ हृद्येष तेषां श्रयणमिति पक्षो न भासते अन्तःकरण एव । तेषां कामानाम् । भासते शोभते । कुतो न भासत इत्यत आह मुक्तनामिति ॥ मुक्तानां कामितामाह पृथक्छाखासु यच्छ्रुतिः
nacedeṣā śrutiruktarītyā vyākhyāyeta / sarvathāpi kāmābhāvapareti vyākhyāyeteti yāvat / tadā hṛdi śritā iti kāmānāṃ viśeṣaṇaṃ vyarthameva syāt / vyāvartyābhāvāt / ato viśeṣaṇaṃ prayuñjānā śrutirantaḥkaraṇapariṇatīnāṃ kāmānāmeva muktāvabhāvo 'ntaḥkaraṇasyaivābhāvānna tu sarveṣāṃ svarūpabhūtānāṃ kāmānāmavasthānādityetamarthaṃ gamayatīti / *11,44* bhavedetat / yadīdaṃ viśeṣaṇaṃ syāt / nacaivam / vyāvartyābhāvāt / etatsarvaṃ mana eveti śrutyā sarveṣāmapi kāmānāṃ manaḥpariṇāma(va)tvameva na tvātmadharmaḥ kāmo 'stītyavagamāt / ato hṛdi śritā ityetatsvarūpakathanamātramityāśayenāśaṅkaya niṣedhati hṛdyeveti // hṛdyeṣa teṣāṃ śrayaṇamiti pakṣo na bhāsate antaḥkaraṇa eva / teṣāṃ kāmānām / bhāsate śobhate / kuto na bhāsata ityata āha muktanāmiti // muktānāṃ kāmitāmāha pṛthakchākhāsu yacchrutiḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.