Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·4·4.1·4.1.32

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.1.32

NMABB 4.1.32

ब्रह्मेति च सदा ध्येयो भगवान् विष्णुरञ्जसा अत्र चशब्दं प्रयुञ्जानेनात्मेत्यनेन व्यवहितेनाप्यस्य योग्यतयान्वयः । आत्मशब्दश्च प्रथमान्तः प्रकृतः, सप्तम्यन्तेन चेहार्थः । अर्थवशाद्विभक्तिविपरिणामः । अतः सप्तम्यन्तो ऽत्र अनुवर्तत इति सूचितम् । भगवान्विष्णुर्ब्रह्मेति ध्येय इति तात्पर्यकथनं, नाक्षरार्थः । नन्वेतत् भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वमित्यनेनैव गतमित्यतः सदाञ्जसेत्युक्तम् । उत्कर्षादिति हेतुः । तत्र न ज्ञायते कस्योत्कर्ष इति । अतो व्याचष्टे उत्कृष्ट इति ॥ उत्कृष्टो ब्रह्मशब्दार्थः ॥। यत इति वक्ष्यमाणमिहापि सम्बद्धयते । उत्कर्षादुत्कर्षस्य ब्रह्मशब्दप्रवृत्तिनिमित्तत्वादिति सूत्रकृतोत्कर्षस्य ब्रह्मशब्दप्रवृत्तिनिमित्तत्वमुक्तम् । अनुव्याख्यानकृता तूत्कर्षवान् ब्रह्मशब्दाभिधेय इत्यभिहितम् । फलतस्त्वेक एवार्थः । कथमुत्कर्षो ब्रह्मशब्दप्रवृत्तिनिमित्तमित्यत आह पूर्णत्वमिति ॥ *१२,३८* ॥। पूर्णत्वं ब्रह्मता यतः

brahmeti ca sadā dhyeyo bhagavān viṣṇurañjasā atra caśabdaṃ prayuñjānenātmetyanena vyavahitenāpyasya yogyatayānvayaḥ / ātmaśabdaśca prathamāntaḥ prakṛtaḥ, saptamyantena cehārthaḥ / arthavaśādvibhaktivipariṇāmaḥ / ataḥ saptamyanto 'tra anuvartata iti sūcitam / bhagavānviṣṇurbrahmeti dhyeya iti tātparyakathanaṃ, nākṣarārthaḥ / nanvetat bhūmnaḥ kratuvajjyāyastvamityanenaiva gatamityataḥ sadāñjasetyuktam / utkarṣāditi hetuḥ / tatra na jñāyate kasyotkarṣa iti / ato vyācaṣṭe utkṛṣṭa iti // utkṛṣṭo brahmaśabdārthaḥ ... yata iti vakṣyamāṇamihāpi sambaddhayate / utkarṣādutkarṣasya brahmaśabdapravṛttinimittatvāditi sūtrakṛtotkarṣasya brahmaśabdapravṛttinimittatvamuktam / anuvyākhyānakṛtā tūtkarṣavān brahmaśabdābhidheya ityabhihitam / phalatastveka evārthaḥ / kathamutkarṣo brahmaśabdapravṛttinimittamityata āha pūrṇatvamiti // *12,38* ... pūrṇatvaṃ brahmatā yataḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/4.1.32

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.1.32, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/4.1.32), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text