Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·4·4.1·4.1.40

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.1.40

NMABB 4.1.40

उत नेति विकल्पे तु ॥। भेदमात्रमिति शेषः । तिष्ठतु तावदन्यदित्येवार्थः । इति विकल्पे तु पक्षद्वैते (द्वये)(द्वैधे) सम्भवति कं पक्षमवलम्ब्य इति शेषः । अत्र सर्वत्र वचनशब्देन तदर्थो लक्ष्यते । सर्वो ऽपि भेदो भ्रान्तिकल्पित इति वाक्यार्थो भ्रान्तिकल्पितो ऽथ परमार्थ इति प्रश्नार्थः । *१२,५८* आद्यं शङ्कते यदीति ॥ ॥। यदि स्याद् व्यावहारिकम् एतद्वचनमिति वर्तते । अत्रापि पृच्छामो वाक्यार्थो ऽयं बाध्यो न वेति । नेति पक्षे भ्रान्तिकल्पितो ऽपि न भवेत् । कुत्रापि कदापि केनाप्यबाध्यस्य भ्रान्तिकल्पितत्वे ब्रह्मणो ऽपि तथात्वापत्तेः । प्रथमं शङ्कते तस्येति ॥ तस्यापि बाध्यता चेत् स्याद् ॥। तस्य वचनस्य न केवलं भ्रान्तिकल्पितत्वं किन्तु बाध्यतापि स्याच्चेदित्यर्थः । दूषयति भेद इति ॥ ॥। भेदः स्यात् पारमार्थिकः

uta neti vikalpe tu ... bhedamātramiti śeṣaḥ / tiṣṭhatu tāvadanyadityevārthaḥ / iti vikalpe tu pakṣadvaite (dvaye)(dvaidhe) sambhavati kaṃ pakṣamavalambya iti śeṣaḥ / atra sarvatra vacanaśabdena tadartho lakṣyate / sarvo 'pi bhedo bhrāntikalpita iti vākyārtho bhrāntikalpito 'tha paramārtha iti praśnārthaḥ / *12,58* ādyaṃ śaṅkate yadīti // ... yadi syād vyāvahārikam etadvacanamiti vartate / atrāpi pṛcchāmo vākyārtho 'yaṃ bādhyo na veti / neti pakṣe bhrāntikalpito 'pi na bhavet / kutrāpi kadāpi kenāpyabādhyasya bhrāntikalpitatve brahmaṇo 'pi tathātvāpatteḥ / prathamaṃ śaṅkate tasyeti // tasyāpi bādhyatā cet syād ... tasya vacanasya na kevalaṃ bhrāntikalpitatvaṃ kintu bādhyatāpi syāccedityarthaḥ / dūṣayati bheda iti // ... bhedaḥ syāt pāramārthikaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/4.1.40

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.1.40, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/4.1.40), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text