Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·4·4.1·4.1.44

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.1.44

NMABB 4.1.44

यो यस्याभावो यश्च यस्याभावस्य प्रतियोगी तावुभावप्येकत्रैकदैव न मिथ्येति व्याप्तेः । स्वप्ने ऽपि घटतदभावौ कथं तथा भविष्यत इति भावः । व्याहतं च भावाभावयोरुभयोरसत्त्ववर्णनमित्याशयेनाह भावस्य हीति ॥ भावस्य हि निषेधे तु नाभावस्य निषेधनम् हिशब्दो हेतौ । भावस्य निषेधे कृते तु अभावस्यैव विहितत्वात् । पुनर्नाभावस्य निषेधनं कर्तुं शक्यते व्याघातात् । एवमभावस्य निषेधे कृते ऽभावाभावो भाव एव तद्वयप्तो वेति भावस्य विहितत्वात् पुनर्न भावस्य निषेधनं युक्तं व्याहतत्वादिति । अस्त्वेवं व्याप्तिस्ततः किमित्यत आह स्ववच इति ॥ स्ववाचो ऽसत्यता चेत् स्यात् तस्माद् भेदस्य सत्यता

yo yasyābhāvo yaśca yasyābhāvasya pratiyogī tāvubhāvapyekatraikadaiva na mithyeti vyāpteḥ / svapne 'pi ghaṭatadabhāvau kathaṃ tathā bhaviṣyata iti bhāvaḥ / vyāhataṃ ca bhāvābhāvayorubhayorasattvavarṇanamityāśayenāha bhāvasya hīti // bhāvasya hi niṣedhe tu nābhāvasya niṣedhanam hiśabdo hetau / bhāvasya niṣedhe kṛte tu abhāvasyaiva vihitatvāt / punarnābhāvasya niṣedhanaṃ kartuṃ śakyate vyāghātāt / evamabhāvasya niṣedhe kṛte 'bhāvābhāvo bhāva eva tadvayapto veti bhāvasya vihitatvāt punarna bhāvasya niṣedhanaṃ yuktaṃ vyāhatatvāditi / astvevaṃ vyāptistataḥ kimityata āha svavaca iti // svavāco 'satyatā cet syāt tasmād bhedasya satyatā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/4.1.44

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.1.44, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/4.1.44), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text