Library·Yāska: Nirukta·1·1.3

Yāska: Nirukta 1.3

Nir 1.3

अतोअन्येभावविकाराएतेषामेवविकाराभवन्तिइतिहस्मआहतेयथावचनमभ्यूहितव्याः ननिर्बद्धाउपसर्गाअर्थान्निराहुरितिशाकटायनः नामआख्यातयोस्तुकर्मौपसम्योगद्योतकाभवन्त्य् उच्चअवचाःपदअर्थाभवन्तिइतिगार्ग्यस् तद्यएषुपदअर्थःप्राहुरिमेतम्नामआख्यातयोरर्थविकरणम् आइत्यर्वागर्थेप्रपराइत्येतस्यप्रातिलोम्यम् अभिइत्याभिमुख्यम्प्रतिइत्येतस्यप्रातिलोम्यम् अतिसुइत्यभिपूजितअर्थेनिर्दुरित्येतयोःप्रातिलोम्यम् न्यवैतिविनिग्रहअर्थीयाउदित्येतयोःप्रातिलोम्यम् समित्येकीभावम्व्यपैत्येतस्यप्रातिलोम्यम् अन्वितिसादृश्यअपरभावम् अपिइतिसंसर्गम् उपैत्युपजनम् परिइतिसर्वतोभावम् अधिइत्युपरिभावमैश्वर्यम्वा एवमुच्चअवचानर्थान्प्राहुस्तौपेक्षितव्याः

ato.anye.bhāva.vikārā.eteṣām.eva.vikārā.bhavanti.iti.ha.sma.āha.te.yathā.vacanam.abhyūhitavyāḥ na.nirbaddhā.upasargā.arthān.nirāhur.iti.śākaṭāyanaḥ nāma.ākhyātayos.tu.karma.upasamyoga.dyotakā.bhavanty ucca.avacāḥ.pada.arthā.bhavanti.iti.gārgyas tad.ya.eṣu.pada.arthaḥ.prāhur.ime.tam.nāma.ākhyātayor.artha.vikaraṇam ā.ity.arvāg.arthe.pra.parā.ity.etasya.prātilomyam abhi.ity.ābhimukhyam.prati.ity.etasya.prātilomyam ati.su.ity.abhipūjita.arthe.nir.dur.ity.etayoḥ.prātilomyam ny.ava.iti.vinigraha.arthīyā.ud.ity.etayoḥ.prātilomyam sam.ity.ekī.bhāvam.vy.apa.ity.etasya.prātilomyam anv.iti.sādṛśya.apara.bhāvam api.iti.saṃsargam upa.ity.upajanam pari.iti.sarvato.bhāvam adhi.ity.upari.bhāvam.aiśvaryam.vā evam.ucca.avacān.arthān.prāhus.ta.upekṣitavyāḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/1.3

Cite as: Yāska: Nirukta 1.3, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/1.3), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text