Library·Yāska: Nirukta·5·5.3

Yāska: Nirukta 5.3

Nir 5.3

ऽऽनयस्यद्यावापृथिवीनधन्वनअन्तरिक्षम्नअद्रयःसोमोअक्षाह्।ऽऽ। अश्नोतेरित्येके। ऽऽअनूपेगोमान्गोभिरक्षाःसोमोदुग्धाभिरक्षाह्।ऽऽ।ऽऽ।लोपाशःसिंहम्प्र्त्यञ्चमत्साह्। क्षियतिनिगमःपूर्वःक्षरतिनिगमौत्तरैत्येके। अनूपेगोमान्गोभिर्यदाक्षियत्यथसोमोदुग्धाभ्यःक्षरति। सर्वेक्षियतिनिगमाइत्य्शाकपूनिह्। श्वात्रमितिक्षिप्रनामआशुअतनम्भवति। ऽऽसपतत्रीत्वरम्स्थाजगद्यच्।\छात्रमग्निरकृणोज्जातवेदाह्।ऽऽ। सपतत्रिचैत्वरम्स्थावरम्जंगमंश्चयत्तत्क्षिप्रमग्निरकरोत्जातवेदस्१। ऊतिरवनात्। ऽऽआत्वारथम्यथोतयेऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति। हासमान१दित्युपरिष्टाद्व्याख्यास्यामह्। ऽऽवंरकःपद्भिरुपसर्वदिन्द्रम्।ऽऽ। पानैरितिवास्पाशनैरितिवा।(स्पर्शनैरितिवा)। ऽऽससम्नपक्वमविदत्शुचन्तम्।ऽऽ। स्वपनमेतत्माध्यमिकम्ज्योतिषनित्यदर्शनम्तदिवअविदत्जाज्वल्यमानम्। ऽऽद्विताचसत्तास्वधयाचशम्भुह्।ऽऽ। द्वैधम्सत्तामध्यमेचस्थानौत्तमेच। शम्भुःसुखभूह्। ऽऽमृगम्नव्रामृगयन्ते।ऽऽ।मृगमिवव्रात्याःप्रैसाह्।

``na.yasya.dyāvā.pṛthivī.na.dhanva.na.antarikṣam.na.adrayaḥ.somo.akṣāh/''. aśnoter.ity.eke/ ``anūpe.gomān.gobhir.akṣāḥ.somo.dugdhābhir.akṣāh/''.``.lopāśaḥ.siṃham.prtyañcamatsāh/ kṣiyati.nigamaḥ.pūrvaḥ.kṣarati.nigama.uttara.ity.eke/ anūpe.gomān.gobhir.yadā.kṣiyaty.atha.somo.dugdhābhyaḥ.kṣarati/ sarve.kṣiyati.nigamā.ity.śākapūnih/ śvātram.iti.kṣipra.nāma.āśu.atanam.bhavati/ ``sa.patatrītvaram.sthā.jagad.yac.\chātram.agnir.akṛṇoj.jātavedāh/''. sa.patatri.ca.itvaram.sthāvaram.jaṃgamaṃś.ca.yat.tat.kṣipram.agnir.akarot.jātavedas1/ ūtir.avanāt/ ``ā.tvā.ratham.yathotaye''.ity.api.nigamo.bhavati/ hāsamāna1d.ity.upariṣṭād.vyākhyāsyāmah/ ``vaṃrakaḥ.padbhir.upa.sarvad.indram/''. pānair.iti.vā.spāśanair.iti.vā.(sparśanair.iti.vā)/ ``sasam.na.pakvam.avidat.śucantam/''. svapanam.etat.mādhyamikam.jyotiṣ.anitya.darśanam.tad.iva.avidat.jājvalyamānam/ ``dvitā.ca.sattā.svadhayā.ca.śambhuh/''. dvaidham.sattā.madhyame.ca.sthāna.uttame.ca/ śambhuḥ.sukhabhūh/ ``mṛgam.na.vrā.mṛgayante/''.mṛgam.iva.vrātyāḥ.praisāh/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/5.3

Cite as: Yāska: Nirukta 5.3, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/5.3), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text