Library·Yāska: Nirukta·6·6.8

Yāska: Nirukta 6.8

Nir 6.8

ऽऽश्रायन्तैवसूर्यम्विश्वेदिन्द्रस्यभक्षत। वसूनिजातेजनमानओजसाप्रतिभागम्नदीधिम।(ऋव्।८,९९,३)ऽऽ समाश्रिताःसूर्यमुपतिष्ठन्ते। अपिवाउपमार्थेस्यात्सूर्यमिवैन्द्रमुपतिष्ठन्तैति। सर्वाणिइन्द्रस्यधनानिविभक्ष्यमाणाःसयथाधनानिविभजतिजातेचजनिष्यमाणेचतम्वयम्भागमौध्यायामौजसाबलेन। ओजओजतेर्वाउब्जतेर्वा। आशीराश्रयणाद्वाआश्रपणाद्वा। अथैयमितराआशीराशास्तेह्। ऽऽइन्द्रायगावआशिरम्ऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। ऽऽसामेसत्यआशीर्देवेषुऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। ऽऽसामेसत्यआशीर्देवेषुऽऽ इतिच। ऽऽयदातेमर्तोअनुभोगमानऌआदिद्ग्रसिष्ठओषधीरजीगह्ऽऽ यदातेमर्तोभोगमन्वापदथग्रसितृतमओषधीरगारीह्। जिगर्तिर्गिरतिकर्मावागृणातिकर्मावागृह्णातिकर्मावा। ऽऽसूराअमूरनवयंश्चिकित्वोमहित्वमग्नेत्वमङ्गवित्से।ऽऽ मूढावयम्स्मोअमूढस्त्वमसिनवयम्विद्मोमहत्वमग्नेत्वम्तुवेत्थ। शशमानःशंसमानह्। ऽऽयोवाम्यज्ञैःशशमानोहदाशतिऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। ऽऽदेवोदेवाच्याम्कृपा।ऽऽ देवोदेवान्प्रत्यक्तयाकृपा। कृप्कृपतेर्वाकल्पतेर्वा।

``śrāyanta.iva.sūryam.viśved.indrasya.bhakṣata/ vasūni.jāte.janamāna.ojasā.prati.bhāgam.na.dīdhima/(ṛV.8,99,3)'' samāśritāḥ.sūryam.upatiṣṭhante/ api.vā.upamārthe.syāt.sūryam.iva.indram.upatiṣṭhanta.iti/ sarvāṇi.indrasya.dhanāni.vibhakṣyamāṇāḥ.sa.yathā.dhanāni.vibhajati.jāte.ca.janiṣyamāṇe.ca.tam.vayam.bhāgam.audhyāyām.aujasā.balena/ oja.ojater.vā.ubjater.vā/ āśīr.āśrayaṇād.vā.āśrapaṇād.vā/ atha.iyam.itarā.āśīr.āśāsteh/ ``indrāya.gāva.āśiram'' ity.api.nigamo.bhavati/ ``sā.me.satya.āśīr.deveṣu'' ity.api.nigamo.bhavati/ ``sā.me.satya.āśīr.deveṣu'' iti.ca/ ``yadā.te.marto.anu.bhogam.ānaḷād.id.grasiṣṭha.oṣadhīrajīgah'' yadā.te.marto.bhogam.anvāpadatha.grasitṛtama.oṣadhīragārīh/ jigartir.girati.karmā.vā.gṛṇāti.karmā.vā.gṛhṇāti.karmā.vā/ ``sūrā.amūra.na.vayaṃś.cikitvo.mahitvam.agne.tvam.aṅga.vitse/'' mūḍhā.vayam.smo.amūḍhas.tvam.asi.na.vayam.vidmo.mahatvam.agne.tvam.tu.vettha/ śaśamānaḥ.śaṃsamānah/ ``yo.vām.yajñaiḥ.śaśamāno.ha.dāśati'' ity.api.nigamo.bhavati/ ``devo.devācyām.kṛpā/'' devo.devān.pratyaktayā.kṛpā/ kṛp.kṛpater.vā.kalpater.vā/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/6.8

Cite as: Yāska: Nirukta 6.8, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/6.8), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text