Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.1·1.1.27·1.1.27.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.27.1

P 1.1.27.1

क्अ इ,८६।२-८ रो इ,२७३-२७४ सर्वादीनि इति कः अयम् समासः । बहुव्रीहिः इति आह । कः अस्य विग्रहः । सर्वशब्दः आदिः येषाम् तानि इमानि इति । यदि एवम् सर्वशब्दस्य सर्वनामसञ्ज्ञा न प्राप्नोति । किम् कारणम् । अन्यपदार्थत्वात् बहुव्रीहेः । बहुव्रीहिः अयम् अन्यपदार्थे वर्तते । तेन यत् अन्यत् सर्वशब्दात् तस्य सर्वनामस्ञ्ज्ञा प्राप्नोति । तत् यथा चित्रगुः आनीयताम् इति उक्ते यस्य ताः गावः भवन्ति स आनीयते न गावः । न एषः दोषः । भवति बहुव्रीहौ तद्गुणसंविज्ञानम् अपि । तत् यथा : चित्रवासम् आनय । लोहितोष्णीषाः ऋत्विजः प्रचरन्ति । तद्गुणः आनीयते तद्गुणाः च प्रचरन्ति ।

KA I,86.2-8 Ro I,273-274 sarvādīni iti kaḥ ayam samāsaḥ . bahuvrīhiḥ iti āha . kaḥ asya vigrahaḥ . sarvaśabdaḥ ādiḥ yeṣām tāni imāni iti . yadi evam sarvaśabdasya sarvanāmasañjñā na prāpnoti . kim kāraṇam . anyapadārthatvāt bahuvrīheḥ . bahuvrīhiḥ ayam anyapadārthe vartate . tena yat anyat sarvaśabdāt tasya sarvanāmasñjñā prāpnoti . tat yathā citraguḥ ānīyatām iti ukte yasya tāḥ gāvaḥ bhavanti sa ānīyate na gāvaḥ . na eṣaḥ doṣaḥ . bhavati bahuvrīhau tadguṇasaṃvijñānam api . tat yathā : citravāsam ānaya . lohitoṣṇīṣāḥ ṛtvijaḥ pracaranti . tadguṇaḥ ānīyate tadguṇāḥ ca pracaranti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.1.27.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.27.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.1.27.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text