क्अ इ,१७७।१८-१७८।७ रो इ,५२५-५२७ अप्रत्ययः इति किमर्थम् । सनाशंसभिक्षः उः , अ साम्प्रतिके । अत्यल्पम् इदम् उच्यते : अप्रत्ययः इति । अप्रत्ययादेशटित्किन्मितः इति वक्तव्यम् । प्रत्यये उदाहृतम् । आदेशे : इदमः इश् : इह , इतः । टिति । लविता लवितुम् । किति । बभूव । मिति । हे अनड्वन् । टितः परिहारः । आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न टितः सवर्णानाम् ग्रहणम् भवति इति यत् अयम् ग्रहः अलिटि दीर्घत्वम् शास्ति । न एतत् अस्ति ज्ञापकम् । नियमार्थम् एतत् स्यात् : ग्रहः अलिटि दीर्घः एव इति । यत् तर्हि वॄतः वा इति विभाषाम् शास्ति । सर्वेषाम् एव परिहारः : भाव्यमानेन सवर्णानाम् ग्रहणम् न इति एवम् भविष्यति । प्रत्यये भूयान् परिहारः : अनभिधानात् प्रत्ययः सवर्णान् न ग्रहीष्यति । यान् हि प्रत्ययः सवर्णग्रहणेन गृह्णीयात् न तैः अर्थस्य अभिधानम् स्यात् । अनभिधानात् न भविष्यति । इदम् तर्हि प्रयोजनम् : इह के चित् प्रतीयन्ते के चित् प्रत्याय्यन्ते । ह्रस्वाः प्रतीयन्ते डीर्घाः प्रत्याय्यन्ते । यावत् ब्रूयात् प्रत्याय्यमानेन सवर्णानम् ग्रहणम् न इति तावत् अप्रत्ययः इति । कम् पुनः दीर्घः सवर्णग्रहणेन गृह्णीयात् । ह्रस्वम् । यत्नाधिक्यात् न ग्रहीष्यति । प्लुतम् तर्हि गृह्णीयात् । अनण्त्वात् न ग्रहीष्यति । एवम् तर्हि सिद्धे सति यत् अप्रत्ययः इति प्रतिषेधम् शास्ति तत् ज्ञापयति आचार्यः भवति एषा परिभाषा : भाव्यमानेन सवर्णानाम् ग्रहणम् न इति ।
KA I,177.18-178.7 Ro I,525-527 apratyayaḥ iti kimartham . sanāśaṃsabhikṣaḥ uḥ , a sāmpratike . atyalpam idam ucyate : apratyayaḥ iti . apratyayādeśaṭitkinmitaḥ iti vaktavyam . pratyaye udāhṛtam . ādeśe : idamaḥ iś : iha , itaḥ . ṭiti . lavitā lavitum . kiti . babhūva . miti . he anaḍvan . ṭitaḥ parihāraḥ . ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na ṭitaḥ savarṇānām grahaṇam bhavati iti yat ayam grahaḥ aliṭi dīrghatvam śāsti . na etat asti jñāpakam . niyamārtham etat syāt : grahaḥ aliṭi dīrghaḥ eva iti . yat tarhi vṝtaḥ vā iti vibhāṣām śāsti . sarveṣām eva parihāraḥ : bhāvyamānena savarṇānām grahaṇam na iti evam bhaviṣyati . pratyaye bhūyān parihāraḥ : anabhidhānāt pratyayaḥ savarṇān na grahīṣyati . yān hi pratyayaḥ savarṇagrahaṇena gṛhṇīyāt na taiḥ arthasya abhidhānam syāt . anabhidhānāt na bhaviṣyati . idam tarhi prayojanam : iha ke cit pratīyante ke cit pratyāyyante . hrasvāḥ pratīyante ḍīrghāḥ pratyāyyante . yāvat brūyāt pratyāyyamānena savarṇānam grahaṇam na iti tāvat apratyayaḥ iti . kam punaḥ dīrghaḥ savarṇagrahaṇena gṛhṇīyāt . hrasvam . yatnādhikyāt na grahīṣyati . plutam tarhi gṛhṇīyāt . anaṇtvāt na grahīṣyati . evam tarhi siddhe sati yat apratyayaḥ iti pratiṣedham śāsti tat jñāpayati ācāryaḥ bhavati eṣā paribhāṣā : bhāvyamānena savarṇānām grahaṇam na iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.