क्अ इ,२३३।१५-२३४।५ रो इइ,११७-११९ किमर्थम् पुनः इदम् उच्यते । प्रत्यर्थम् शब्दनिवेशात् न एकेन अनेकस्य अभिधानम् । प्रत्यर्थम् शब्दाः अभिनिविशन्ते । किम् इदम् प्रत्यर्थम् इति । अर्थम् अर्थम् प्रति प्रत्यर्थम् । प्रत्यर्थम् शाब्दनिवेशात् एतस्मात् कारणात् न एकेन शब्देन अनेकस्य अर्थस्य अभिधानम् प्राप्नोति । तत्र कः दोषः । तत्र अनेकार्थाभिधाने अनेकशब्दत्वम् । तत्र अनेकार्थाभिधाने अनेकशब्दत्वम् प्राप्नोति । इष्यते च एकेन अपि अनेकस्य अभिधानम् स्यात् इति । तत् च अन्तरेण यत्नम् न सिध्यति । तस्मात् एकशेषः । एवमर्थम् इदम् उच्यते । अस्ति प्रयोजनम् एतत् । किम् तर्हि इति । किम् इदम् प्रत्यर्थम् शब्दाः अभिनिवेशन्ते इति एतम् दृष्टान्तम् आस्थाय सरूपाणाम् एकशेषः आरभ्यते न पुनः अप्रत्यर्थम् शब्दाः अभिनिविशन्ते इति एतम् दृष्टान्तम् आस्थाय विरूपाणाम् अनेकशेषः आरभ्यते । तत्र एतत् स्यात् : लघीयसी सरूपनिवृत्तिर्ः गरीयसी विरूपप्रतिपत्तिः इति । तत् च न । लघीयसी विरूपप्रतिपत्तिः । किम् कारणम् । यत्र हि बहूनाम् सरूपाणाम् एकः शिष्यते तत्र अवरतः द्वयोः सरूपयोः निवृत्तिः वक्तव्या स्यात् । एवम् अपि एतस्मिन् सति किम् चित् आचार्यः सुकरतरकम् मन्यते । सुकरतरकम् च एकशेषारम्भम् मन्यते ।
KA I,233.15-234.5 Ro II,117-119 kimartham punaḥ idam ucyate . pratyartham śabdaniveśāt na ekena anekasya abhidhānam . pratyartham śabdāḥ abhiniviśante . kim idam pratyartham iti . artham artham prati pratyartham . pratyartham śābdaniveśāt etasmāt kāraṇāt na ekena śabdena anekasya arthasya abhidhānam prāpnoti . tatra kaḥ doṣaḥ . tatra anekārthābhidhāne anekaśabdatvam . tatra anekārthābhidhāne anekaśabdatvam prāpnoti . iṣyate ca ekena api anekasya abhidhānam syāt iti . tat ca antareṇa yatnam na sidhyati . tasmāt ekaśeṣaḥ . evamartham idam ucyate . asti prayojanam etat . kim tarhi iti . kim idam pratyartham śabdāḥ abhiniveśante iti etam dṛṣṭāntam āsthāya sarūpāṇām ekaśeṣaḥ ārabhyate na punaḥ apratyartham śabdāḥ abhiniviśante iti etam dṛṣṭāntam āsthāya virūpāṇām anekaśeṣaḥ ārabhyate . tatra etat syāt : laghīyasī sarūpanivṛttirḥ garīyasī virūpapratipattiḥ iti . tat ca na . laghīyasī virūpapratipattiḥ . kim kāraṇam . yatra hi bahūnām sarūpāṇām ekaḥ śiṣyate tatra avarataḥ dvayoḥ sarūpayoḥ nivṛttiḥ vaktavyā syāt . evam api etasmin sati kim cit ācāryaḥ sukaratarakam manyate . sukaratarakam ca ekaśeṣārambham manyate .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.