क्अ इ,२७१।१९-२७२।१० रो इइ,२२८-२२९ किमर्थम् इदम् उच्यते । अधिकारः प्रतियोगम् तस्य अनिर्देशार्थः । अधिकारः क्रियते प्रतियोगम् तस्य अनिर्देशार्थः इति । किम् इदम् प्रतियोगम् इति । योगम् योगम् प्रति प्रतियोगम् । योगे योगे तस्य ग्रहणम् मा कार्षम् इति । किम् गतम् एतत् इयता सूत्रेण । गतम् इति आह । कुतः । लोकतः । तत् यथा लोके अधिकृतः असौ ग्रामे अधिकृतः असौ नगरे इति उच्यते यः यत्र व्यापारम् गच्छति । शब्देन च अपि अधिकृतेन कः अन्यः व्यापारः शक्यः अवगन्तुम् अन्यत् अतः योगे योगे उपस्थानात् । न वा निर्दिश्यमानाधिकृतत्वात् यथा लोके । न वा एतत् प्रयोजनम् । किम् कारणम् । निर्दिश्यमानाधिकृतत्वात् यथा लोके । निर्दिश्यमानम् अधिकृतम् गम्यते । तत् यथा । देवदत्ताय गौः दीयताम् यज्ञदत्ताय विष्णुमित्राय इति । गौः इति गम्यते । एवम् इह अपि पदरुजविशस्पृशः घञ् सृ स्थिरे भावे । घञ् इति गम्यते । अन्यनिर्देशः तु निवर्तकः तस्मात् परिभाषा । अन्यनिर्देशः तु लोके निवर्तकः भवति । तत् यथा । देवदत्ताय गौः दीयताम् यज्ञदत्ताय कम्बलः विष्णुमित्राय च इति । कम्बलः गोनिवर्तकः भवति । एवम् इह अपि अभिविधौ भावे इनुण् घञः निवर्तकः स्यात् । तस्मात् परिभाषा कर्तव्या ।
KA I,271.19-272.10 Ro II,228-229 kimartham idam ucyate . adhikāraḥ pratiyogam tasya anirdeśārthaḥ . adhikāraḥ kriyate pratiyogam tasya anirdeśārthaḥ iti . kim idam pratiyogam iti . yogam yogam prati pratiyogam . yoge yoge tasya grahaṇam mā kārṣam iti . kim gatam etat iyatā sūtreṇa . gatam iti āha . kutaḥ . lokataḥ . tat yathā loke adhikṛtaḥ asau grāme adhikṛtaḥ asau nagare iti ucyate yaḥ yatra vyāpāram gacchati . śabdena ca api adhikṛtena kaḥ anyaḥ vyāpāraḥ śakyaḥ avagantum anyat ataḥ yoge yoge upasthānāt . na vā nirdiśyamānādhikṛtatvāt yathā loke . na vā etat prayojanam . kim kāraṇam . nirdiśyamānādhikṛtatvāt yathā loke . nirdiśyamānam adhikṛtam gamyate . tat yathā . devadattāya gauḥ dīyatām yajñadattāya viṣṇumitrāya iti . gauḥ iti gamyate . evam iha api padarujaviśaspṛśaḥ ghañ sṛ sthire bhāve . ghañ iti gamyate . anyanirdeśaḥ tu nivartakaḥ tasmāt paribhāṣā . anyanirdeśaḥ tu loke nivartakaḥ bhavati . tat yathā . devadattāya gauḥ dīyatām yajñadattāya kambalaḥ viṣṇumitrāya ca iti . kambalaḥ gonivartakaḥ bhavati . evam iha api abhividhau bhāve inuṇ ghañaḥ nivartakaḥ syāt . tasmāt paribhāṣā kartavyā .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.