क्अ इ,२६१।५-१५ रो इइ,२०२-२०३ हलन्त्ये सर्व्प्रसङ्गः सर्वान्त्यत्वात् । हलन्त्ये सर्व्प्रसङ्गः । सर्वस्य हलः इत्सञ्ज्ञा प्राप्नोति । किम् कारणम् । सर्वान्त्यत्वात् । सर्वः हि हल् तम् तम् अवधिम् प्रति अन्त्यः भवति । सिद्धम् तु व्यवसितान्त्यत्वात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । व्यवसितान्त्यत्वात् । व्यवसितान्त्यः हल् इत्सञ्ज्ञः भवति इति वक्तव्यम् । के पुनः व्यवसिताः । धातुप्रातिपदिकप्रत्ययनिपातागमादेशाः । सिध्यति । सूत्रम् तर्हि भिद्यते । यथान्यासम् एव अस्तु । ननु च उक्तम् हलन्त्ये सर्व्प्रसङ्गः सर्वान्त्यत्वात् इति । न एषः दोषः । आह अयम् हल् अन्त्यम् इत्सञ्ज्ञम् भवति इति । सर्वः च हल् तम् तम् अवधिम् प्रति अन्त्यः भवति । तत्र प्रकर्षगतिः विज्ञास्यते : साधीयः यः अन्त्यः इति । कः च साधीयः । यः व्यवसितान्त्यः । अथ वा सापेक्षः अयम् निर्देशः क्रियते । न च अन्यत् किम् चित् अपेक्ष्यम् अस्ति । ते व्यवसितम् एव अपेक्षिष्यामहे ।
KA I,261.5-15 Ro II,202-203 halantye sarvprasaṅgaḥ sarvāntyatvāt . halantye sarvprasaṅgaḥ . sarvasya halaḥ itsañjñā prāpnoti . kim kāraṇam . sarvāntyatvāt . sarvaḥ hi hal tam tam avadhim prati antyaḥ bhavati . siddham tu vyavasitāntyatvāt . siddham etat . katham . vyavasitāntyatvāt . vyavasitāntyaḥ hal itsañjñaḥ bhavati iti vaktavyam . ke punaḥ vyavasitāḥ . dhātuprātipadikapratyayanipātāgamādeśāḥ . sidhyati . sūtram tarhi bhidyate . yathānyāsam eva astu . nanu ca uktam halantye sarvprasaṅgaḥ sarvāntyatvāt iti . na eṣaḥ doṣaḥ . āha ayam hal antyam itsañjñam bhavati iti . sarvaḥ ca hal tam tam avadhim prati antyaḥ bhavati . tatra prakarṣagatiḥ vijñāsyate : sādhīyaḥ yaḥ antyaḥ iti . kaḥ ca sādhīyaḥ . yaḥ vyavasitāntyaḥ . atha vā sāpekṣaḥ ayam nirdeśaḥ kriyate . na ca anyat kim cit apekṣyam asti . te vyavasitam eva apekṣiṣyāmahe .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.