Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.3·1.3.3·1.3.3.2

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.3.3.2

P 1.3.3.2

क्अ इ,२६१।१६-२६२।३ रो इइ,२०३-२०५ लकारस्य अनुबन्धाज्ञापितत्वात् हल्ग्रहणाप्रसिद्धिः । लकारस्य अनुबन्धत्वेन अज्ञापितत्वात् हल्ग्रहणाप्रसिद्धिः । हल् अन्त्यम् इत्सञ्ज्ञम् भवति इति उच्यते । लकारस्य एव तावत् इत्सञ्ज्ञा न प्राप्नोति । सिद्धम् तु लकारनिर्देशात् । सिद्धम् एतत् । कथम् । लकारनिर्देशः कर्तव्यः । हल् अन्त्यम् इत्सञ्ज्ञम् भवति लकारः च इति वक्तव्यम् । एकशेषनिर्देशात् वा । अथ वा एकशेषनिर्देशः अयम् । हल् च हल् च हल् । हल् अन्त्यम् इत्सञ्ज्ञम् भवति इति । अथ वा ऌकारस्य एव इदम् गुणभूतस्य ग्रहणम् । तत्र उपदेशे अच् अनुनासिक इत् इति इत्सञ्ज्ञा भविष्यति । अथ वा आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति भवति लकारस्य इत्सञ्ज्ञा इति यत् अयम् णलम् लितम् करोति ।

KA I,261.16-262.3 Ro II,203-205 lakārasya anubandhājñāpitatvāt halgrahaṇāprasiddhiḥ . lakārasya anubandhatvena ajñāpitatvāt halgrahaṇāprasiddhiḥ . hal antyam itsañjñam bhavati iti ucyate . lakārasya eva tāvat itsañjñā na prāpnoti . siddham tu lakāranirdeśāt . siddham etat . katham . lakāranirdeśaḥ kartavyaḥ . hal antyam itsañjñam bhavati lakāraḥ ca iti vaktavyam . ekaśeṣanirdeśāt vā . atha vā ekaśeṣanirdeśaḥ ayam . hal ca hal ca hal . hal antyam itsañjñam bhavati iti . atha vā ḷkārasya eva idam guṇabhūtasya grahaṇam . tatra upadeśe ac anunāsika it iti itsañjñā bhaviṣyati . atha vā ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati lakārasya itsañjñā iti yat ayam ṇalam litam karoti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.3.3.2

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.3.3.2, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.3.3.2), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text