क्अ इ,२६२।४-१७ रो इइ,२०५-२०७ प्रातिपदिकप्रतिषेधः अकृत्तद्धिते । अकृत्तद्धितान्तस्य प्रातिपदिकस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः । उदश्वित् शक्र्ट् इति । अकृत्तद्धितान्तस्य इति किमर्थम् । कुम्भकारः नगरकारः औपगवः कापटवः । इदर्थाभावात् सिद्धम् । इत्कार्याभावात् अत्र इत्सञ्ज्ञ न भविष्यति । इदम् अस्ति इत्कार्यम् तित्स्वरितम् इति स्वरितत्वम् यथा स्यात् । न एतत् अस्ति । प्रत्ययग्रहणम् तत्र चोदयिष्यति । इदम् तर्हि : राजा तक्षा । ञ्निति आद्युदात्तत्वम् यथा स्यात् । ञ्निति इति उच्यते । तत्र व्यपवर्गाभावात् न भविष्यति । इदम् तर्हि स्वः । उपोत्तमम् रिति एषः स्वरः यथा स्यात् । स्वरितकरणसामर्थ्यात् न भविष्यति । न्यङ्स्वरौ स्व्रितौ इति । इह तर्हि अन्तः । उत्तमशब्दः त्रिप्रभृतिषु वर्तते । न च अत्र त्रिप्रभृतयः सन्ति । इह तर्हि सनुतः । उपोत्तमम् रिति इति एषः स्वरः यथा स्यात् । अन्तोदात्तनिपातनम् करिष्यते । सः च निपातस्वरः रित्स्वरस्य बाधकः भविष्यति । एतत् च अत्र युक्तम् यत् इत्कार्याभावात् इत्सञ्ज्ञा न स्यात् । यत्र इत्कार्यम् भवति भवति तत्र इत्सञ्ज्ञा । तत् यथा आगस्त्यकौण्डिन्ययोः अगस्तिकुण्डिनच् ।
KA I,262.4-17 Ro II,205-207 prātipadikapratiṣedhaḥ akṛttaddhite . akṛttaddhitāntasya prātipadikasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . udaśvit śakrṭ iti . akṛttaddhitāntasya iti kimartham . kumbhakāraḥ nagarakāraḥ aupagavaḥ kāpaṭavaḥ . idarthābhāvāt siddham . itkāryābhāvāt atra itsañjña na bhaviṣyati . idam asti itkāryam titsvaritam iti svaritatvam yathā syāt . na etat asti . pratyayagrahaṇam tatra codayiṣyati . idam tarhi : rājā takṣā . ñniti ādyudāttatvam yathā syāt . ñniti iti ucyate . tatra vyapavargābhāvāt na bhaviṣyati . idam tarhi svaḥ . upottamam riti eṣaḥ svaraḥ yathā syāt . svaritakaraṇasāmarthyāt na bhaviṣyati . nyaṅsvarau svritau iti . iha tarhi antaḥ . uttamaśabdaḥ triprabhṛtiṣu vartate . na ca atra triprabhṛtayaḥ santi . iha tarhi sanutaḥ . upottamam riti iti eṣaḥ svaraḥ yathā syāt . antodāttanipātanam kariṣyate . saḥ ca nipātasvaraḥ ritsvarasya bādhakaḥ bhaviṣyati . etat ca atra yuktam yat itkāryābhāvāt itsañjñā na syāt . yatra itkāryam bhavati bhavati tatra itsañjñā . tat yathā āgastyakauṇḍinyayoḥ agastikuṇḍinac .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.