Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.3·1.3.62·1.3.62.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.3.62.1

P 1.3.62.1

क्अ इ,२८७।७-१५ रो इइ,२६८-२६९ किम् इदम् पूर्वग्रहणम् सनपेक्षम् । प्राक् सनः येभ्यः आत्मनेपद्म् उक्तम् तेभ्यः सनन्तेभ्यः अपि भवति इति । आहोस्वित् योगापेक्षम् । प्राक् एतस्मात् योगात् येभ्यः आत्मनेपदम् उक्तम् तेभ्यः सनन्तेभ्यः आत्मनेपदम् भवति इति । किम् च अतः । यदि सनपेक्षम् निमित्तम् अविशेषितम् भवति । पूर्ववत् सनः न ज्ञायते किमन्तात् भवितव्यम् । अथ योगापेक्षम् उत्तरत्र विधिः न प्रकल्पते । बुभुक्षते उपयुयुक्षते इति । यथा इच्छसि तथा अस्तु । अस्तु तावत् सनपेक्षम् । ननु च उक्तम् निमित्तम् अविशेषितम् भवति । निमित्तम् च विशेषितम् । कथम् । सनम् एव अत्र निमित्तत्वेन अपेक्षिष्यामहे । पूर्ववत् सनः आत्मनेपदम् भवति । कुतः सनः इति । अथ वा पुनः अस्तु योगापेक्षम् । ननु च उक्तम् उत्तरत्र विधिः न प्रकल्पते । विधिः च प्रकॢप्तः । कथम् । उत्तरत्र अपि पूर्ववत् सनः इति एव अनुवर्तिष्यते ।

KA I,287.7-15 Ro II,268-269 kim idam pūrvagrahaṇam sanapekṣam . prāk sanaḥ yebhyaḥ ātmanepadm uktam tebhyaḥ sanantebhyaḥ api bhavati iti . āhosvit yogāpekṣam . prāk etasmāt yogāt yebhyaḥ ātmanepadam uktam tebhyaḥ sanantebhyaḥ ātmanepadam bhavati iti . kim ca ataḥ . yadi sanapekṣam nimittam aviśeṣitam bhavati . pūrvavat sanaḥ na jñāyate kimantāt bhavitavyam . atha yogāpekṣam uttaratra vidhiḥ na prakalpate . bubhukṣate upayuyukṣate iti . yathā icchasi tathā astu . astu tāvat sanapekṣam . nanu ca uktam nimittam aviśeṣitam bhavati . nimittam ca viśeṣitam . katham . sanam eva atra nimittatvena apekṣiṣyāmahe . pūrvavat sanaḥ ātmanepadam bhavati . kutaḥ sanaḥ iti . atha vā punaḥ astu yogāpekṣam . nanu ca uktam uttaratra vidhiḥ na prakalpate . vidhiḥ ca prakḷptaḥ . katham . uttaratra api pūrvavat sanaḥ iti eva anuvartiṣyate .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.3.62.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.3.62.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.3.62.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text