Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.4·1.4.1·1.4.1.5

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.4.1.5

P 1.4.1.5

क्अ इ,३०३।१५-३०४।९ रो इइ,३१७-३१९ अर्थवत् प्रातिपदिकम् । अर्थवत् प्रातिपदिकसञ्ज्ञम् भवति । गुणवचनम् च । गुणवचनसञ्ज्ञम् च भवति अर्थवत् । समासकृत्तद्धिताव्ययसर्वनाम असर्वलिङ्गा जातिः । ४१॥समास । समाससञ्ज्ञा च वक्तव्या । कृत् । कृत्सञ्ज्ञा च वक्तव्या । तद्धित । तद्धितसञ्ज्ञा च वक्तव्या । अव्यय । अव्ययसञ्ज्ञा च वक्तव्या । सर्वनाम । सर्वनामसञ्ज्ञा च वक्तव्या । असर्वलिङ्गा जातिः इति एतत् च वक्तव्यम् । सङ्ख्या । सङ्ख्यासञ्ज्ञा च वक्तव्या । डु च । डुसञ्ज्ञा च वक्तव्या । का पुनः डुसञ्ज्ञा । षट्सञ्ज्ञा । एकद्रव्योपनिवेशिनी सञ्ज्ञा । एकद्रव्योपनिवेशिनी सञ्ज्ञा इति एतत् च वक्तव्यम् । किमर्थम् इदमुच्यते । यथान्यासे एव भूयिष्ठाः सञ्ज्ञाः क्रियन्ते । सन्ति च एव अत्र काः चित् अपूर्वाः सञ्ज्ञाः । अपि च एतेन आनुपूर्व्येण सन्निविष्टानाम् बाधनम् यथा स्यात् । गुणवचनसञ्ज्ञायाः च एताभिः बाधनम् यथा स्यात् इति ।

KA I,303.15-304.9 Ro II,317-319 arthavat prātipadikam . arthavat prātipadikasañjñam bhavati . guṇavacanam ca . guṇavacanasañjñam ca bhavati arthavat . samāsakṛttaddhitāvyayasarvanāma asarvaliṅgā jātiḥ . 41||samāsa | samāsasañjñā ca vaktavyā . kṛt . kṛtsañjñā ca vaktavyā . taddhita . taddhitasañjñā ca vaktavyā . avyaya . avyayasañjñā ca vaktavyā . sarvanāma . sarvanāmasañjñā ca vaktavyā . asarvaliṅgā jātiḥ iti etat ca vaktavyam . saṅkhyā . saṅkhyāsañjñā ca vaktavyā . ḍu ca . ḍusañjñā ca vaktavyā . kā punaḥ ḍusañjñā . ṣaṭsañjñā . ekadravyopaniveśinī sañjñā . ekadravyopaniveśinī sañjñā iti etat ca vaktavyam . kimartham idamucyate . yathānyāse eva bhūyiṣṭhāḥ sañjñāḥ kriyante . santi ca eva atra kāḥ cit apūrvāḥ sañjñāḥ . api ca etena ānupūrvyeṇa sanniviṣṭānām bādhanam yathā syāt . guṇavacanasañjñāyāḥ ca etābhiḥ bādhanam yathā syāt iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.4.1.5

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.4.1.5, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.4.1.5), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text