Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.4·1.4.32·1.4.32.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.4.32.1

P 1.4.32.1

क्अ इ,३३०।८-१७ रो इइ,४००-४०१ कर्मग्रहणम् किमर्थम् । यम् अभिप्रैति सः सम्प्रदानम् इति इयति उच्यमाने कर्मणः एव सम्प्रदानसञ्ज्ञा प्रसज्येत । कर्मग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति । कर्म निमित्तत्वेन आश्रीयते । अथ यम्सग्रहणम् किमर्थम् । कर्मणा अभिप्रैति सम्प्रदानम् इति इयति उच्यमाने अभिप्रयतः एव सम्प्रदानसञ्ज्ञा प्रसज्येत । यम्सग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति । यम्सग्रहणात् अभिप्रयतः सम्प्रदानसञ्ज्ञा निर्भज्यते । अथ अभिप्रग्रहणम् किमर्थम् । कर्मणा यम् एति स सम्प्रदानम् इति इयति उच्यमाने यम् एव सम्प्रत्येति तत्र एव स्यात् । उपाध्यायाय गाम् ददाति इति । इह न स्यात् । उपाध्यायाय गाम् अदात् । उपाध्यायाय गाम् दास्यति इति । अभिप्रग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति । अभिः आभिमुख्ये वर्तते प्रशब्दः आदिकर्मणि । तेन यम् च अभिप्रैति यम् च अभिप्रैष्यति यम् च अभिप्रागाद् आभिमुख्यमात्रे सर्वत्र सिद्धम् भवति ।

KA I,330.8-17 Ro II,400-401 karmagrahaṇam kimartham . yam abhipraiti saḥ sampradānam iti iyati ucyamāne karmaṇaḥ eva sampradānasañjñā prasajyeta . karmagrahaṇe punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati . karma nimittatvena āśrīyate . atha yamsagrahaṇam kimartham . karmaṇā abhipraiti sampradānam iti iyati ucyamāne abhiprayataḥ eva sampradānasañjñā prasajyeta . yamsagrahaṇe punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati . yamsagrahaṇāt abhiprayataḥ sampradānasañjñā nirbhajyate . atha abhipragrahaṇam kimartham . karmaṇā yam eti sa sampradānam iti iyati ucyamāne yam eva sampratyeti tatra eva syāt . upādhyāyāya gām dadāti iti . iha na syāt . upādhyāyāya gām adāt . upādhyāyāya gām dāsyati iti . abhipragrahaṇe punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati . abhiḥ ābhimukhye vartate praśabdaḥ ādikarmaṇi . tena yam ca abhipraiti yam ca abhipraiṣyati yam ca abhiprāgād ābhimukhyamātre sarvatra siddham bhavati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.4.32.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.4.32.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.4.32.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text