क्अ इ,३३६।१-१७ रो इइ,४२५-४२८ कालभावाध्वगन्तव्याः कर्मसञ्ज्ञा हि अर्कर्मणाम् । कालभावाध्वगन्तव्याः अकर्मकाणाम् धातूनाम् कर्मसञ्ज्ञाः भवन्ति इति वक्तव्यम् । काल । मासम् आस्ते । मासम् स्वपिति । भाव । गोदोहम् आस्ते । गोदोहम् स्वपिति । अध्वगन्तव्य । क्रोशम् आस्ते । क्रोशम् स्वपिति । देशः च अकर्मणाम् कर्मसञ्ज्ञः भवति इति वक्तव्यम् । कुरून् स्वपिति । पञ्चालान् स्वपिति । विपरीतम् तु यत् कर्म तत् कल्म कवयः विदुः । किमिदम् कल्म इति । अपरिसमाप्तम् कर्म कल्म । न वा अस्मिन् सर्वाणि कर्मकार्याणि क्रियन्ते । किम् तर्हि । द्वितीया एव । यस्मिन् तु कर्मणि उपजायते अन्यत् धात्वर्थयोगा अपि च यत्र षष्ठी तत् कर्म कल्म इति च कल्म न उक्तम् धातोः हि वृत्तिः न रलत्वतः अस्ति । एतेन कर्मसञ्ज्ञा सर्वा सिद्धा भवति कथितेन । तत्र ईप्सितस्य किम् स्यात् प्रयोजनम् कर्मसञ्ज्ञायाः । यत् तु कथितम् पुरस्तात् ईप्सिततयुक्तम् च तस्य सिद्ध्यर्थम् । ईप्सितम् एव तु यत् स्यात् तस्य भविष्यति कथितेन । अथ इह कथम् भवितव्यम् । नेता अश्वस्य स्रुघ्नम् इति आहोस्वित् नेता अश्वस्य स्रुघ्नस्य इति । उभयथा गोणिकापुत्रः ।
KA I,336.1-17 Ro II,425-428 kālabhāvādhvagantavyāḥ karmasañjñā hi arkarmaṇām . kālabhāvādhvagantavyāḥ akarmakāṇām dhātūnām karmasañjñāḥ bhavanti iti vaktavyam . kāla . māsam āste . māsam svapiti . bhāva . godoham āste . godoham svapiti . adhvagantavya . krośam āste . krośam svapiti . deśaḥ ca akarmaṇām karmasañjñaḥ bhavati iti vaktavyam . kurūn svapiti . pañcālān svapiti . viparītam tu yat karma tat kalma kavayaḥ viduḥ . kimidam kalma iti . aparisamāptam karma kalma . na vā asmin sarvāṇi karmakāryāṇi kriyante . kim tarhi . dvitīyā eva . yasmin tu karmaṇi upajāyate anyat dhātvarthayogā api ca yatra ṣaṣṭhī tat karma kalma iti ca kalma na uktam dhātoḥ hi vṛttiḥ na ralatvataḥ asti . etena karmasañjñā sarvā siddhā bhavati kathitena . tatra īpsitasya kim syāt prayojanam karmasañjñāyāḥ . yat tu kathitam purastāt īpsitatayuktam ca tasya siddhyartham . īpsitam eva tu yat syāt tasya bhaviṣyati kathitena . atha iha katham bhavitavyam . netā aśvasya srughnam iti āhosvit netā aśvasya srughnasya iti . ubhayathā goṇikāputraḥ .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.