क्अ इ,३३८।१७-२० रो इइ,४३५-४३६ किम् यस्य स्वम् तन्त्रम् सः स्वतन्त्रः । किम् च अतः । तन्तुवाये प्राप्नोति । न एषः दोषः । अयम् तन्त्रशब्दः अस्ति एव विताने वर्तते । तत् यथा : आस्तीर्णम् तन्त्रम् । प्रेतम् तन्त्रम् । वितानः इति गम्यते । अस्ति प्राधान्ये वर्तते । तत् यथा स्वतन्त्रः असौ ब्राह्मणः इति उच्यते । स्वप्रधानः इति गम्यते । तत् यः प्राधान्ये वर्तते तन्त्रशब्दः तस्य इदम् ग्रहणम् ।
KA I,338.17-20 Ro II,435-436 kim yasya svam tantram saḥ svatantraḥ . kim ca ataḥ . tantuvāye prāpnoti . na eṣaḥ doṣaḥ . ayam tantraśabdaḥ asti eva vitāne vartate . tat yathā : āstīrṇam tantram . pretam tantram . vitānaḥ iti gamyate . asti prādhānye vartate . tat yathā svatantraḥ asau brāhmaṇaḥ iti ucyate . svapradhānaḥ iti gamyate . tat yaḥ prādhānye vartate tantraśabdaḥ tasya idam grahaṇam .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्अ इ,३३८।२१-३३९।९ रो इइ, ४३६-४३८ स्वतन्त्रस्य कर्तृसञ्ज्ञायाम् हेतुमति उपसङ्ख्यानम् अस्वत्रन्त्वात् । स्वतन्त्रस्य कर्तृसञ्ज्ञायाम् हेतुमति उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । पाचयति ओदनम् देवदत्तः यज्ञदत्तेन इति । किम् पुनः कारणम् न सिध्यति । अस्वतन्त्रत्वात् । न वा स्वात्रन्त्र्यात् इतरथा हि अकुर्वति अपि कारयति इति स्यात् । न वा कर्तव्यम् । किम् कारणम् । स्वातन्त्र्यात् । स्वतन्त्रः असौ भवति । इतरथा हि अकुर्वति अपि कारयति इति स्यात् । यः हि मन्यते न असौ स्वतन्त्रः अकुर्वति अपि तस्य कारयति इति एतत् स्यात् । न अकुर्वत् इ इति चेत् स्वतन्त्रः । न चेत् अकुर्वति तस्मिन् कारयति इति एतत् भवति स्वतन्त्रः असौ भवति । शक्यम् तावत् अनेन उपसम्ख्यानम् कुर्वता वक्तुम् कुर्वन् स्वतन्त्रः अकुर्वन् न इति । साधीयः ज्ञापकम् भवति । प्रेषिते च किल अयम् क्रियाम् च अक्रियाम् च दृष्ट्वा अध्यवस्यति कुर्वन् स्वतन्त्रः अकुर्वन् न इति । यदि च प्रेषितः असौ न करोति स्वतन्त्रः असौ भवति इति ।
KA I,338.21-339.9 Ro II, 436-438 svatantrasya kartṛsañjñāyām hetumati upasaṅkhyānam asvatrantvāt . svatantrasya kartṛsañjñāyām hetumati upasaṅkhyānam kartavyam . pācayati odanam devadattaḥ yajñadattena iti . kim punaḥ kāraṇam na sidhyati . asvatantratvāt . na vā svātrantryāt itarathā hi akurvati api kārayati iti syāt . na vā kartavyam . kim kāraṇam . svātantryāt . svatantraḥ asau bhavati . itarathā hi akurvati api kārayati iti syāt . yaḥ hi manyate na asau svatantraḥ akurvati api tasya kārayati iti etat syāt . na akurvat i iti cet svatantraḥ . na cet akurvati tasmin kārayati iti etat bhavati svatantraḥ asau bhavati . śakyam tāvat anena upasamkhyānam kurvatā vaktum kurvan svatantraḥ akurvan na iti . sādhīyaḥ jñāpakam bhavati . preṣite ca kila ayam kriyām ca akriyām ca dṛṣṭvā adhyavasyati kurvan svatantraḥ akurvan na iti . yadi ca preṣitaḥ asau na karoti svatantraḥ asau bhavati iti .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.