क्अ इ,३३८।२१-३३९।९ रो इइ, ४३६-४३८ स्वतन्त्रस्य कर्तृसञ्ज्ञायाम् हेतुमति उपसङ्ख्यानम् अस्वत्रन्त्वात् । स्वतन्त्रस्य कर्तृसञ्ज्ञायाम् हेतुमति उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । पाचयति ओदनम् देवदत्तः यज्ञदत्तेन इति । किम् पुनः कारणम् न सिध्यति । अस्वतन्त्रत्वात् । न वा स्वात्रन्त्र्यात् इतरथा हि अकुर्वति अपि कारयति इति स्यात् । न वा कर्तव्यम् । किम् कारणम् । स्वातन्त्र्यात् । स्वतन्त्रः असौ भवति । इतरथा हि अकुर्वति अपि कारयति इति स्यात् । यः हि मन्यते न असौ स्वतन्त्रः अकुर्वति अपि तस्य कारयति इति एतत् स्यात् । न अकुर्वत् इ इति चेत् स्वतन्त्रः । न चेत् अकुर्वति तस्मिन् कारयति इति एतत् भवति स्वतन्त्रः असौ भवति । शक्यम् तावत् अनेन उपसम्ख्यानम् कुर्वता वक्तुम् कुर्वन् स्वतन्त्रः अकुर्वन् न इति । साधीयः ज्ञापकम् भवति । प्रेषिते च किल अयम् क्रियाम् च अक्रियाम् च दृष्ट्वा अध्यवस्यति कुर्वन् स्वतन्त्रः अकुर्वन् न इति । यदि च प्रेषितः असौ न करोति स्वतन्त्रः असौ भवति इति ।
KA I,338.21-339.9 Ro II, 436-438 svatantrasya kartṛsañjñāyām hetumati upasaṅkhyānam asvatrantvāt . svatantrasya kartṛsañjñāyām hetumati upasaṅkhyānam kartavyam . pācayati odanam devadattaḥ yajñadattena iti . kim punaḥ kāraṇam na sidhyati . asvatantratvāt . na vā svātrantryāt itarathā hi akurvati api kārayati iti syāt . na vā kartavyam . kim kāraṇam . svātantryāt . svatantraḥ asau bhavati . itarathā hi akurvati api kārayati iti syāt . yaḥ hi manyate na asau svatantraḥ akurvati api tasya kārayati iti etat syāt . na akurvat i iti cet svatantraḥ . na cet akurvati tasmin kārayati iti etat bhavati svatantraḥ asau bhavati . śakyam tāvat anena upasamkhyānam kurvatā vaktum kurvan svatantraḥ akurvan na iti . sādhīyaḥ jñāpakam bhavati . preṣite ca kila ayam kriyām ca akriyām ca dṛṣṭvā adhyavasyati kurvan svatantraḥ akurvan na iti . yadi ca preṣitaḥ asau na karoti svatantraḥ asau bhavati iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.