Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·2·2.1·2.1.29

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.1.29

P 2.1.29

क्अ इ,३८४।१४-२० रो इइ,५८८ अत्यन्तसंयोगे समासस्य अविशेषवचनात् क्तेन समासवचनानर्थक्यम् । अत्यन्तसंयोगे समासस्य अविशेषवचनात् क्तान्तेन च अक्तान्तेन च कालाः क्तान्तेन इति समासवचनम् अनर्थकम् । अत्यन्तसंयोगे इति एव सिद्धम् । अनत्यन्तसंयोगार्थम् तु । अनत्यन्तसंयोगार्थम् तर्हि इदम् वक्तव्यम् । षट् मुहूर्ताः चराचराः । ते कदा चित् अहः गच्छन्ति कदा चित् रात्रिम् । तत् उच्यते अहर्गताः रात्रिगताः इति । न एतत् अस्ति । गतग्रहणात् अपि एतत् सिद्धम् । इदम् तर्हि । अहरतिसृताः रात्र्यतिसृताः मासप्रमितः चन्द्रमाः ।

KA I,384.14-20 Ro II,588 atyantasaṃyoge samāsasya aviśeṣavacanāt ktena samāsavacanānarthakyam . atyantasaṃyoge samāsasya aviśeṣavacanāt ktāntena ca aktāntena ca kālāḥ ktāntena iti samāsavacanam anarthakam . atyantasaṃyoge iti eva siddham . anatyantasaṃyogārtham tu . anatyantasaṃyogārtham tarhi idam vaktavyam . ṣaṭ muhūrtāḥ carācarāḥ . te kadā cit ahaḥ gacchanti kadā cit rātrim . tat ucyate ahargatāḥ rātrigatāḥ iti . na etat asti . gatagrahaṇāt api etat siddham . idam tarhi . aharatisṛtāḥ rātryatisṛtāḥ māsapramitaḥ candramāḥ .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/2.1.29

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.1.29, in HREEM (hreem.cc/library/P/2.1.29), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text