Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·2·2.1·2.1.6

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.1.6

P 2.1.6

क्अ इ,३७८।२३-३७९।५ रो इइ,५६९-५७० इह कस्मात् न भवति । सुमद्राः सुमगधाः सपुत्रः सच्छात्रः इति । समृद्धौ साकल्ये इति च प्राप्नोति । न एषः दोषः । इह कः चित् समासः पूर्वपदार्थप्रधानः , कः चित् उत्तरपदार्थप्रधानः , कः चित् अन्यपदार्थप्रधानः , कः चित् उभयपदार्थप्रधानः । पूर्वपदार्थप्रधानः अव्ययीभावः , उत्तरपदार्थप्रधानः तत्पुरुषः , अन्यपदार्थप्रधानः बहुव्रीहिः उभयपदार्थप्रधानः द्वन्द्वः । न च अत्र पूर्वपदार्थप्राधान्यम् गम्यते । अथ वा न इमे समासार्थाः निर्दिश्यन्ते । किम् तर्हि । अव्ययार्थाः निर्दिश्यन्ते इमे । एतेषु अर्थेषु यत् अव्ययम् वर्तते तत् सुबन्तेन समस्यते इति ।

KA I,378.23-379.5 Ro II,569-570 iha kasmāt na bhavati . sumadrāḥ sumagadhāḥ saputraḥ sacchātraḥ iti . samṛddhau sākalye iti ca prāpnoti . na eṣaḥ doṣaḥ . iha kaḥ cit samāsaḥ pūrvapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit uttarapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit anyapadārthapradhānaḥ , kaḥ cit ubhayapadārthapradhānaḥ . pūrvapadārthapradhānaḥ avyayībhāvaḥ , uttarapadārthapradhānaḥ tatpuruṣaḥ , anyapadārthapradhānaḥ bahuvrīhiḥ ubhayapadārthapradhānaḥ dvandvaḥ . na ca atra pūrvapadārthaprādhānyam gamyate . atha vā na ime samāsārthāḥ nirdiśyante . kim tarhi . avyayārthāḥ nirdiśyante ime . eteṣu artheṣu yat avyayam vartate tat subantena samasyate iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/2.1.6

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.1.6, in HREEM (hreem.cc/library/P/2.1.6), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text