Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·2·2.2·2.2.2

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.2.2

P 2.2.2

क्अ इ,४०७।२-९ रो इइ,६५५-६५६ इह कस्मात् न भवति : ग्रामार्धः , नगरार्धः इति । अर्धशब्दस्य नपुंसकलिङ्गस्य इदम् ग्रहणम् पुंलिङ्गः च अयम् अर्धशब्दः । क्व पुनः अयम् नपुंसकलिङ्गः क्व पुंलिङ्गः । समप्रविभागे नपुंसकलिङ्गः , अवयववाची पुंलिङ्गः । इह कस्मात् न भवति : अर्धम् पिप्पलीनाम् इति । न वा भवति अर्धपिप्पल्यः इति । भवति यदा खण्डसमुच्चयः : अर्धपिप्पली च अर्धपिप्पली च अर्धपिप्पली च अर्धपिप्पल्यः इति । यद तु एतत् वाक्यम् भवति अर्धम् पिप्पलीनाम् इति तदा न भवितव्यम् । तदा कस्मात् न भवति । एकाद्खिकरणे इति वर्तते । न तर्हि इदानीम् इदम् भवति : अर्धराशिः इति । भवति । एकम् एतत् अधिकरणम् यः असौ राशिः नाम ।

KA I,407.2-9 Ro II,655-656 iha kasmāt na bhavati : grāmārdhaḥ , nagarārdhaḥ iti . ardhaśabdasya napuṃsakaliṅgasya idam grahaṇam puṃliṅgaḥ ca ayam ardhaśabdaḥ . kva punaḥ ayam napuṃsakaliṅgaḥ kva puṃliṅgaḥ . samapravibhāge napuṃsakaliṅgaḥ , avayavavācī puṃliṅgaḥ . iha kasmāt na bhavati : ardham pippalīnām iti . na vā bhavati ardhapippalyaḥ iti . bhavati yadā khaṇḍasamuccayaḥ : ardhapippalī ca ardhapippalī ca ardhapippalī ca ardhapippalyaḥ iti . yada tu etat vākyam bhavati ardham pippalīnām iti tadā na bhavitavyam . tadā kasmāt na bhavati . ekādkhikaraṇe iti vartate . na tarhi idānīm idam bhavati : ardharāśiḥ iti . bhavati . ekam etat adhikaraṇam yaḥ asau rāśiḥ nāma .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/2.2.2

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.2.2, in HREEM (hreem.cc/library/P/2.2.2), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text