क्अ इ,४३५।५-१६ रो इइ,७४३-७४४ किमर्थम् इदम् उच्यते । उपसर्जनस्य पूर्ववचनम् परप्रयोगनिवृत्त्यर्थम् । उपसर्जनस्य पूर्ववचनम् क्रियते परप्रयोगः मा भूत् इति । न वा अनिष्टदर्शनात् । न वा एतत् प्रयोजनम् अस्ति । किम् कारणम् । अनिष्टदर्शनात् । न हि किम् चित् अनिष्टम् दृश्यते । न हि कः चित् राजपुरुषः इति प्रयोक्तव्ये पुरुषराजः इति प्रयुङ्क्ते । यदि च अनिष्टम् द्र्श्येते ततः यत्नार्थम् स्यात् । अथ यत्र द्वे षष्ठ्यन्ते भवतः कस्मात् तत्र प्रधानस्य पूर्वनिपातः न भवति । राज्ञः पुरुषस्य राजपुरुषस्य इति । षष्ठ्यन्तयोः समासे अर्थाभेदात् प्रधानस्य अपूर्वनिपातः । षष्ठ्यन्तयोः समासे अर्थाभेदात् प्रधानस्य पूर्वनिपातः न भविष्यति । एवम् न च इदम् अकृतम् भवति उपसर्जनम् पूर्वम् इति अर्थः च अभिन्नः इति कृत्वा प्रधानस्य पूर्वनिपातः न भविष्यति ।
KA I,435.5-16 Ro II,743-744 kimartham idam ucyate . upasarjanasya pūrvavacanam paraprayoganivṛttyartham . upasarjanasya pūrvavacanam kriyate paraprayogaḥ mā bhūt iti . na vā aniṣṭadarśanāt . na vā etat prayojanam asti . kim kāraṇam . aniṣṭadarśanāt . na hi kim cit aniṣṭam dṛśyate . na hi kaḥ cit rājapuruṣaḥ iti prayoktavye puruṣarājaḥ iti prayuṅkte . yadi ca aniṣṭam drśyete tataḥ yatnārtham syāt . atha yatra dve ṣaṣṭhyante bhavataḥ kasmāt tatra pradhānasya pūrvanipātaḥ na bhavati . rājñaḥ puruṣasya rājapuruṣasya iti . ṣaṣṭhyantayoḥ samāse arthābhedāt pradhānasya apūrvanipātaḥ . ṣaṣṭhyantayoḥ samāse arthābhedāt pradhānasya pūrvanipātaḥ na bhaviṣyati . evam na ca idam akṛtam bhavati upasarjanam pūrvam iti arthaḥ ca abhinnaḥ iti kṛtvā pradhānasya pūrvanipātaḥ na bhaviṣyati .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.