क्अ इ,४७०।१५-४७१।६ रो इइ,८४१-८४२ कर्तृग्रहणम् किमर्थम् । कर्मणि मा भूत् इति । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । भावकर्मणोः कृत्याः विधीयन्ते टत्र कृत्यैः अभिहितत्वात् कर्मणि षष्ठी न भविष्यति । अतः उत्तरम् पठति । भव्यादीनाम् कर्मणः अनभिधानात् कृत्यानाम् कर्तृग्रहणम् । भव्यादीनाम् कर्म कृत्यैः अनभितम् । गेयः माणवकः साम्नाम् । भव्यादीनम् कर्मणः अनभिधानात् कृत्यानाम् कर्तृग्रहणम् क्रियते । किम् उच्यते भव्यादीनाम् कर्म कृत्यैः अनभितम् इति । न इह अपि अनभिहितं भवति । आक्रष्टव्या ग्रांअम् शाखा इति । एवम् तर्हि योगविभागः करिष्यते । कृत्यानाम् । कृत्यानाम् प्रयोगे षष्ठी न भवति इति । किम् उदाहरणम् । ग्रामम् आक्रष्टव्या शाखा । ततः कर्तरि वा इति । इह अपि तर्हि प्राप्नोति । गेयः माणवकः साम्नाम् इति । उभयप्राप्तौ इति वर्तते । ननु च उभयप्राप्तिः एषा । गेयः माणवकः साम्नाम् इति च गेयानि माणवकेन सामानि इति च भवति । उभयप्राप्तिः नाम सा भवति यत्र उभयस्य युगपत्प्रसङ्गः अत्र च यदा कर्मणि न तदा कर्तरि यदा कर्तरि न तदा कर्मणि इति।
KA I,470.15-471.6 Ro II,841-842 kartṛgrahaṇam kimartham . karmaṇi mā bhūt iti . na etat asti prayojanam . bhāvakarmaṇoḥ kṛtyāḥ vidhīyante ṭatra kṛtyaiḥ abhihitatvāt karmaṇi ṣaṣṭhī na bhaviṣyati . ataḥ uttaram paṭhati . bhavyādīnām karmaṇaḥ anabhidhānāt kṛtyānām kartṛgrahaṇam . bhavyādīnām karma kṛtyaiḥ anabhitam . geyaḥ māṇavakaḥ sāmnām . bhavyādīnam karmaṇaḥ anabhidhānāt kṛtyānām kartṛgrahaṇam kriyate . kim ucyate bhavyādīnām karma kṛtyaiḥ anabhitam iti . na iha api anabhihitaṃ bhavati . ākraṣṭavyā grāṃam śākhā iti . evam tarhi yogavibhāgaḥ kariṣyate . kṛtyānām . kṛtyānām prayoge ṣaṣṭhī na bhavati iti . kim udāharaṇam . grāmam ākraṣṭavyā śākhā . tataḥ kartari vā iti . iha api tarhi prāpnoti . geyaḥ māṇavakaḥ sāmnām iti . ubhayaprāptau iti vartate . nanu ca ubhayaprāptiḥ eṣā . geyaḥ māṇavakaḥ sāmnām iti ca geyāni māṇavakena sāmāni iti ca bhavati . ubhayaprāptiḥ nāma sā bhavati yatra ubhayasya yugapatprasaṅgaḥ atra ca yadā karmaṇi na tadā kartari yadā kartari na tadā karmaṇi iti.
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.