क्अ इ,४८१।५-२६ रो इइ,८६६-८६७ अथ किमर्थम् अशादेशः क्रियते न तृतीयादिषु इति एव उच्येत । तत्र टायाम् ओसि च एनेन भवितव्यम् । अन्याः सर्वाः हलादयः विभक्तयः । तत्र इद्रूपलोपे कृते केवलम् इदमः अनुदात्तत्वम् वक्तव्यम् । अतः उत्तरम् पठति । आदेशवचनम् साकच्कार्थम् । आदेशवचनम् साकच्कार्थम् क्रियते । साकच्कस्य अपि आदेशः यथा स्यात् । इमकाभ्याम् छात्राभ्याम् रात्रिः अधीता अथो आभ्याम् अपि अधीतम् । अथ किमर्थम् शित्करणम् । शित्करणम् सर्वादेशार्थम् । शित्करणम् क्रियते सर्वादेशार्थम् । शित् सर्वस्य इति सर्वादेशः यथा स्यात् : इमकाभ्याम् छात्राभ्याम् रात्रिः अधीता अथो* आभ्याम् अपि अधीतम् इति । अक्रियमाणे हि शित्करणे अलः अन्त्यस्य विधयः भवन्ति इति अन्त्यस्य प्रसज्येत । न वा अन्त्यस्य विकारवचनानर्थक्यात् । न वा कर्तव्यम् । किम् कारणम् । अन्त्यस्य विकारवचनानर्थक्यात् । अकारस्य अकारवचने प्रयोजनम् न अस्ति इति कृत्वा अन्तरेण अपि शकारम् सर्वादेशः भविष्यति । अर्थवत् तु आदेशप्रतिषेधाऋथम् । अर्थवत् तु अस्य अकारवचनम् । कः अर्थः । आदेशप्रतिषेधाऋथम् । ये अन्ये अकारस्य आदेशाः प्राप्नुवन्ति तद्बाधनार्थम् । तत् यथा । मः राजि समः क्वौ इति : मकारस्य मकारवचने प्रयोजनम् न अस्ति इति कृत्वा अनुस्वारादयः बाध्यन्ते । तस्मात् शित्करणम् । तस्मात् शकारः कर्तव्यः । न कर्तव्यः । प्रश्लिष्टनिर्देशः अयम् । अ* अ इति । अनेकाल्शित् सर्वस्य इति सर्वादेशः भविष्यति । अथ वा विचित्राः तद्धितवृत्तयः । न अन्वादेशे अकच् उत्पत्स्यते ।
KA I,481.5-26 Ro II,866-867 atha kimartham aśādeśaḥ kriyate na tṛtīyādiṣu iti eva ucyeta . tatra ṭāyām osi ca enena bhavitavyam . anyāḥ sarvāḥ halādayaḥ vibhaktayaḥ . tatra idrūpalope kṛte kevalam idamaḥ anudāttatvam vaktavyam . ataḥ uttaram paṭhati . ādeśavacanam sākackārtham . ādeśavacanam sākackārtham kriyate . sākackasya api ādeśaḥ yathā syāt . imakābhyām chātrābhyām rātriḥ adhītā atho ābhyām api adhītam . atha kimartham śitkaraṇam . śitkaraṇam sarvādeśārtham . śitkaraṇam kriyate sarvādeśārtham . śit sarvasya iti sarvādeśaḥ yathā syāt : imakābhyām chātrābhyām rātriḥ adhītā atho* ābhyām api adhītam iti . akriyamāṇe hi śitkaraṇe alaḥ antyasya vidhayaḥ bhavanti iti antyasya prasajyeta . na vā antyasya vikāravacanānarthakyāt . na vā kartavyam . kim kāraṇam . antyasya vikāravacanānarthakyāt . akārasya akāravacane prayojanam na asti iti kṛtvā antareṇa api śakāram sarvādeśaḥ bhaviṣyati . arthavat tu ādeśapratiṣedhāṛtham . arthavat tu asya akāravacanam . kaḥ arthaḥ . ādeśapratiṣedhāṛtham . ye anye akārasya ādeśāḥ prāpnuvanti tadbādhanārtham . tat yathā . maḥ rāji samaḥ kvau iti : makārasya makāravacane prayojanam na asti iti kṛtvā anusvārādayaḥ bādhyante . tasmāt śitkaraṇam . tasmāt śakāraḥ kartavyaḥ . na kartavyaḥ . praśliṣṭanirdeśaḥ ayam . a* a iti . anekālśit sarvasya iti sarvādeśaḥ bhaviṣyati . atha vā vicitrāḥ taddhitavṛttayaḥ . na anvādeśe akac utpatsyate .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.