Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·2·2.4·2.4.54

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 2.4.54

क्अ इ,४८६।२३-४८७।१८ रो इइ,८७७-८७९ किम् अयम् कशादिः आहोश्वित् खयादिः । चक्षिङः क्शाञ्ख्याञौ । चकिङः ख्याञ् कशादिः खयादिः च । खशादिः वा । अथ वा खशादिः भविष्यति । केन इदानीम् कशादिः भविष्यति । चर्त्वेन । अथ खयादिः कथम् । असिद्धे शस्य यवचनम् विभाषा । असिद्धे शस्य विभाषा यत्वम् वक्तव्यम् । किम् प्रयोजनम् । प्रयोजनम् सौप्रख्ये वुञ्विधिः । सौप्रख्यः इति योपधलक्षणः वुञ्विधिः न भवति । सौप्रख्यीयः । वृद्धात् छः भवति । निष्ठानत्वम् आख्याते । आख्यातः इति निष्ठानत्वम् न भवति । रुविधिः पुङ्ख्याने । पुङ्ख्यानम् इति रुविधिः न भवति । णत्वम् पर्याख्याते । पर्याख्यानम् इति णत्वम् न भवति । सस्थानत्वम् नमः ख्यात्रे । नमः ख्यात्रे इति सस्थानत्वम् न भवति।

KA I,486.23-487.18 Ro II,877-879 kim ayam kaśādiḥ āhośvit khayādiḥ . cakṣiṅaḥ kśāñkhyāñau . cakiṅaḥ khyāñ kaśādiḥ khayādiḥ ca . khaśādiḥ vā . atha vā khaśādiḥ bhaviṣyati . kena idānīm kaśādiḥ bhaviṣyati . cartvena . atha khayādiḥ katham . asiddhe śasya yavacanam vibhāṣā . asiddhe śasya vibhāṣā yatvam vaktavyam . kim prayojanam . prayojanam sauprakhye vuñvidhiḥ . sauprakhyaḥ iti yopadhalakṣaṇaḥ vuñvidhiḥ na bhavati . sauprakhyīyaḥ . vṛddhāt chaḥ bhavati . niṣṭhānatvam ākhyāte . ākhyātaḥ iti niṣṭhānatvam na bhavati . ruvidhiḥ puṅkhyāne . puṅkhyānam iti ruvidhiḥ na bhavati . ṇatvam paryākhyāte . paryākhyānam iti ṇatvam na bhavati . sasthānatvam namaḥ khyātre . namaḥ khyātre iti sasthānatvam na bhavati.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्अ इ,४८७।१९-४८८।६ रो इइ,८७९ वर्जने प्रतिषेधः । वर्जने प्रतिषेधः वक्तव्यः । अवसञ्चक्ष्याः परिसञ्चक्ष्याः । असनयोः च । असनयोः च प्रतिषेधः वक्तव्यः । नृचक्षाः रक्षः । विचक्षणः इति । बहुलम् तणि । बहुलम् तणि इति वक्तव्यम् । किम् इदम् तणि इति । सञ्ज्ञाछन्दसोः ग्रहणम् । किम् प्रयोजनम् । अन्नवधकगात्रविचक्षणाजिराद्यर्थम् । अन्न । अन्नम् । वधक । वधकम् । गात्र । गात्रम् पश्य । विचक्षण । विचक्षणः । अजिर । अजिरे तिष्ठति ।

KA I,487.19-488.6 Ro II,879 varjane pratiṣedhaḥ . varjane pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . avasañcakṣyāḥ parisañcakṣyāḥ . asanayoḥ ca . asanayoḥ ca pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . nṛcakṣāḥ rakṣaḥ . vicakṣaṇaḥ iti . bahulam taṇi . bahulam taṇi iti vaktavyam . kim idam taṇi iti . sañjñāchandasoḥ grahaṇam . kim prayojanam . annavadhakagātravicakṣaṇājirādyartham . anna . annam . vadhaka . vadhakam . gātra . gātram paśya . vicakṣaṇa . vicakṣaṇaḥ . ajira . ajire tiṣṭhati .

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.