क्अ इ,४८८।८-२४ रो इइ,८८०-८८१ घञपोः प्रतिषेधे क्यपः उपसङ्ख्यानम् । घञपोः प्रतिषेधे क्यपः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । इह अपि यथा स्यात् । समजनम् समज्या इति । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । अपि इति एव भविष्यति । कथम् । अपि इति न इदम् प्रत्ययग्रहणम् । किम् तर्हि । प्रत्याहारग्रहणम् । क्व सन्निविष्टानाम् प्रत्याहारः । अपः अकातात् प्रभृति आ क्यपः पकारात् । यदि प्रत्याहारग्रहणम् संवीतिः न सिध्यति । एवम् तर्हि न अर्थः उअप्सङ्ख्यानेन न अपि घञ्नपोः प्रतिषेधेन । इदम् अस्ति । चक्षिङः ख्याञ् वा लिटि इति । ततः वक्ष्यामि । अजेः वी भवति वा व्यवस्थितविभाषा च इति । तेन इह च भविष्यति : प्रवेता प्रवेतुम् प्रवीतः रथः , संवीतिः इति । इह च न भविष्यति : समाजः , उदाजः , समजः , उदजः , समजनम् उदजनम् , समज्या इति । तत्र अयम् अपि अर्थः । इदम् अपि सिद्धम् भवति : प्राजिता इति । किम् च भोः इष्यते एतत् रूपम् । बाढम् इष्यते । एवम् हि कः चित् वैयाकरणः आह । कः अस्य रथस्य प्रवेता इति । सूतः आह । आयुष्मन् अहम् प्राजिता इति । वैयाकरणः आह । अपशब्दः इति । सूतः आह । प्रापित्ज्ञः देवानाम् प्रियः न तु इष्टज्ञः । इष्यते एतत् रूपम् इति । वैयाकरणः आह । आहो खलु अनेन दुरुतेन बाध्यामहे इति । सूतः आह । न खलु वेञः सूतः । सुवतेः एव सूतः । यदि सुवतेः कुत्सा प्रयोक्तव्या । दुःसूतेन इति वक्तव्यम् । न तर्हि इदानीम् इदम् वा यौ इति वक्तव्यम् । वक्तव्यम् च । किम् प्रयोजनम् । न इयम् विभाषा । किम् तर्हि । आदेशः अयम् विधीयते । वा इति अयम् आदेशः भवति अजेः यौ परतः । वायुः इति ।
KA I,488.8-24 Ro II,880-881 ghañapoḥ pratiṣedhe kyapaḥ upasaṅkhyānam . ghañapoḥ pratiṣedhe kyapaḥ upasaṅkhyānam kartavyam . iha api yathā syāt . samajanam samajyā iti . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . api iti eva bhaviṣyati . katham . api iti na idam pratyayagrahaṇam . kim tarhi . pratyāhāragrahaṇam . kva sanniviṣṭānām pratyāhāraḥ . apaḥ akātāt prabhṛti ā kyapaḥ pakārāt . yadi pratyāhāragrahaṇam saṃvītiḥ na sidhyati . evam tarhi na arthaḥ uapsaṅkhyānena na api ghañnapoḥ pratiṣedhena . idam asti . cakṣiṅaḥ khyāñ vā liṭi iti . tataḥ vakṣyāmi . ajeḥ vī bhavati vā vyavasthitavibhāṣā ca iti . tena iha ca bhaviṣyati : pravetā pravetum pravītaḥ rathaḥ , saṃvītiḥ iti . iha ca na bhaviṣyati : samājaḥ , udājaḥ , samajaḥ , udajaḥ , samajanam udajanam , samajyā iti . tatra ayam api arthaḥ . idam api siddham bhavati : prājitā iti . kim ca bhoḥ iṣyate etat rūpam . bāḍham iṣyate . evam hi kaḥ cit vaiyākaraṇaḥ āha . kaḥ asya rathasya pravetā iti . sūtaḥ āha . āyuṣman aham prājitā iti . vaiyākaraṇaḥ āha . apaśabdaḥ iti . sūtaḥ āha . prāpitjñaḥ devānām priyaḥ na tu iṣṭajñaḥ . iṣyate etat rūpam iti . vaiyākaraṇaḥ āha . āho khalu anena durutena bādhyāmahe iti . sūtaḥ āha . na khalu veñaḥ sūtaḥ . suvateḥ eva sūtaḥ . yadi suvateḥ kutsā prayoktavyā . duḥsūtena iti vaktavyam . na tarhi idānīm idam vā yau iti vaktavyam . vaktavyam ca . kim prayojanam . na iyam vibhāṣā . kim tarhi . ādeśaḥ ayam vidhīyate . vā iti ayam ādeśaḥ bhavati ajeḥ yau parataḥ . vāyuḥ iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.