Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.1·3.1.79

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.1.79

P 3.1.79

क्अ इइ,६१।२४-६२।८ रो इइइ,१५५-१५६ अथ किमर्थम् करोतेः पृथग्ग्रहणम् क्रियते न तनादिभ्यः इति एव उच्यते । अन्यानि तनोत्यादिकार्याणि मा भूवन् इति । कानि । अनुनासिकलोपादीनि । दैवरक्ताः किंसुकाः । अनुनासिकाभावात् एव अनुनासिकलोपः न भविष्यति । इदम् तर्हि तनादिकार्यम् मा भूत् तनादिभ्यः तथासोः इति । ननु च भवति एव अत्र ह्रस्वात् अङ्गात् इति । तेन एव यथा स्यात् । अनेन मा भूत् इति । कः च अत्र विशेषः तेन वा सति अनेन वा । तेन सति सिज्लोपस्य असिद्धत्वात् चिण्वद्भावः सिद्धः भवति । अनेन पुनः सति चिण्वद्भावः न स्यात् । अनेन अपि सति चिण्वद्भावः सिद्धः । कथम् । विभाषा लुक् । यदा न लुक् तदा तेन लोपः । तत्र सिज्लोपस्य असिद्धत्वात् चिण्वद्भावः सिद्धः भवति । तनादित्वात् कृञः सिद्धम् सिज्लोपे च न दुष्यति । चिण्वद्भावे अत्र दोषः स्यात् । सः अपि प्रोक्तः विभाषया ।

KA II,61.24-62.8 Ro III,155-156 atha kimartham karoteḥ pṛthaggrahaṇam kriyate na tanādibhyaḥ iti eva ucyate . anyāni tanotyādikāryāṇi mā bhūvan iti . kāni . anunāsikalopādīni . daivaraktāḥ kiṃsukāḥ . anunāsikābhāvāt eva anunāsikalopaḥ na bhaviṣyati . idam tarhi tanādikāryam mā bhūt tanādibhyaḥ tathāsoḥ iti . nanu ca bhavati eva atra hrasvāt aṅgāt iti . tena eva yathā syāt . anena mā bhūt iti . kaḥ ca atra viśeṣaḥ tena vā sati anena vā . tena sati sijlopasya asiddhatvāt ciṇvadbhāvaḥ siddhaḥ bhavati . anena punaḥ sati ciṇvadbhāvaḥ na syāt . anena api sati ciṇvadbhāvaḥ siddhaḥ . katham . vibhāṣā luk . yadā na luk tadā tena lopaḥ . tatra sijlopasya asiddhatvāt ciṇvadbhāvaḥ siddhaḥ bhavati . tanāditvāt kṛñaḥ siddham sijlope ca na duṣyati . ciṇvadbhāve atra doṣaḥ syāt . saḥ api proktaḥ vibhāṣayā .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.1.79

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.1.79, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.1.79), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text