क्अ इइ,६२।१०-२२ रो इइइ,१५६-१५७ क्व अयम् अकारः श्रूयते । न क्व चित् श्रूयते । लोपः अस्य भवति अतः लोपः आर्धधातुके इति । यदि न क्व चित् श्रूयते किमर्थम् अत्वम् उच्यते न लोपः एव उच्यते । न एवम् शक्यम् । लोपे हि सति गुणः प्रसज्येत । ननु च लोपे अपि सति न धातुलोपे आर्धधातुके इति प्रतिषेधः भविष्यति । आर्धधातुकनिमित्ते लोपे सः प्रतिषेधः । न च एषः आर्धधातुकनिमित्तः लोपः । अपि च प्रत्याख्यायते सः योगः । तस्मिन् प्रत्याख्याते गुणः स्यात् एव । तस्मात् अत्वम् वक्तव्यम् । अथ किमर्थम् नुमनुषक्तयोः ग्रहणम् क्रियते न धिविकृव्योः इति एव उच्यते । धिविकृव्योः इति उच्यमाने अत्वे कृते अनिष्टे देशे नुम् प्रसज्येत । इदम् इह सम्प्रधार्यम् । अत्वम् क्रियताम् नुम् इति । किम् अत्र कर्तव्यम् । परत्वात् नुमागमः । अन्तरङ्गम् अत्वम् । का अन्तरङ्गता । प्रत्ययोत्पत्तिसन्नियोगेन अत्वम् उच्यते । उत्पन्नेप्रत्यये प्रकृतिप्रत्ययौ आश्रित्य अङ्गस्य नुमागमः । नुम् अपि अन्तरङ्गः । कथम् । वक्ष्यति एतत् नुम्विधौ उपदेशिवद्वचनम् प्रत्ययविध्यर्थम् इति । उभयोः अन्तरङ्गयोः परत्वात् नुमागमः । तस्मात् धिविकृव्योः इति वक्तव्यम् ।
KA II,62.10-22 Ro III,156-157 kva ayam akāraḥ śrūyate . na kva cit śrūyate . lopaḥ asya bhavati ataḥ lopaḥ ārdhadhātuke iti . yadi na kva cit śrūyate kimartham atvam ucyate na lopaḥ eva ucyate . na evam śakyam . lope hi sati guṇaḥ prasajyeta . nanu ca lope api sati na dhātulope ārdhadhātuke iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati . ārdhadhātukanimitte lope saḥ pratiṣedhaḥ . na ca eṣaḥ ārdhadhātukanimittaḥ lopaḥ . api ca pratyākhyāyate saḥ yogaḥ . tasmin pratyākhyāte guṇaḥ syāt eva . tasmāt atvam vaktavyam . atha kimartham numanuṣaktayoḥ grahaṇam kriyate na dhivikṛvyoḥ iti eva ucyate . dhivikṛvyoḥ iti ucyamāne atve kṛte aniṣṭe deśe num prasajyeta . idam iha sampradhāryam . atvam kriyatām num iti . kim atra kartavyam . paratvāt numāgamaḥ . antaraṅgam atvam . kā antaraṅgatā . pratyayotpattisanniyogena atvam ucyate . utpannepratyaye prakṛtipratyayau āśritya aṅgasya numāgamaḥ . num api antaraṅgaḥ . katham . vakṣyati etat numvidhau upadeśivadvacanam pratyayavidhyartham iti . ubhayoḥ antaraṅgayoḥ paratvāt numāgamaḥ . tasmāt dhivikṛvyoḥ iti vaktavyam .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.