क्अ इइ,६६।९-६७।२ रो इइइ,१६४-१६७ कर्मवत् अकर्मकस्य कर्ता । अकर्मकस्य कर्ता कर्मवत् भवति इति वक्तव्यम् । किम् प्रयोजनम् । सकर्मकस्य कर्ता कर्मवत् मा भूत् इति । भिद्यमानः कुशूलः पात्राणि भिनत्ति । तथा कर्म दृष्टः चेत् समानधातौ । कर्म दृष्टः चेत् समानधातौ इति वक्तव्यम् । इह मा भूत् । पचति ओदनम् देवदत्तः । राध्यति ओधनः स्वयम् एव । तथा कर्मस्थभावकानम् कर्मस्थक्रियाणाम् च । कर्मस्थभावकानम् कर्मस्थक्रियाणाम् वा कर्ता कर्मवत् भवति इति वक्तव्यम् । कर्तृस्थभावकानाम् कर्तृस्थक्रियाणाम् वा कर्ता कर्मवत् मा भूत् इति । यत् तावत् उच्यते अकर्मकस्य कर्ता कर्मवत् भवति इति वक्तव्यम् इति । न वक्तव्यम् । वक्ष्यति एतत् । सकर्मकाणाम् प्रतिषेधः अन्योन्यम् आश्लिष्यतः इति । यत् अपि उच्यते कर्म दृष्टः चेत् समानधातौ इति वक्तव्यम् इति । न वक्तव्यम् । धातोः इति वर्तते । धातोः कर्मणः कतुर्ः अयम् कर्मवद्भावः अतिदिश्यते । तत्र सम्बन्धात् एतत् गन्तव्यम् यस्य धातोः यत् कर्म तस्य चेत् कर्ता स्यात् इति । तत् यथा धातोः कर्मणि अण् भवति इति । तत्र सम्बन्धात् एतत् गम्यते यस्य धातोः यत् कर्म इति । इह मा भूत् । आहर कुम्भम् करोति कटम् इति । यत् अपि उच्यते कर्मस्थभावकानम् कर्मस्थक्रियाणाम् वा कर्ता कर्मवत् भवति इति वक्तव्यम् । कर्तृस्थभावकानाम् कर्तृस्थक्रियाणाम् वा कर्ता कर्मवत् मा भूत् इति । न वक्तव्यम् । कर्मस्थया क्रियया अयम् कर्तारम् उपमिमीते । न च कर्तृस्थभावकानाम् कर्तृस्थक्रियाणाम् वा कर्मणि क्रियायाः प्रवृत्तिः अस्ति ।
KA II,66.9-67.2 Ro III,164-167 karmavat akarmakasya kartā . akarmakasya kartā karmavat bhavati iti vaktavyam . kim prayojanam . sakarmakasya kartā karmavat mā bhūt iti . bhidyamānaḥ kuśūlaḥ pātrāṇi bhinatti . tathā karma dṛṣṭaḥ cet samānadhātau . karma dṛṣṭaḥ cet samānadhātau iti vaktavyam . iha mā bhūt . pacati odanam devadattaḥ . rādhyati odhanaḥ svayam eva . tathā karmasthabhāvakānam karmasthakriyāṇām ca . karmasthabhāvakānam karmasthakriyāṇām vā kartā karmavat bhavati iti vaktavyam . kartṛsthabhāvakānām kartṛsthakriyāṇām vā kartā karmavat mā bhūt iti . yat tāvat ucyate akarmakasya kartā karmavat bhavati iti vaktavyam iti . na vaktavyam . vakṣyati etat . sakarmakāṇām pratiṣedhaḥ anyonyam āśliṣyataḥ iti . yat api ucyate karma dṛṣṭaḥ cet samānadhātau iti vaktavyam iti . na vaktavyam . dhātoḥ iti vartate . dhātoḥ karmaṇaḥ katurḥ ayam karmavadbhāvaḥ atidiśyate . tatra sambandhāt etat gantavyam yasya dhātoḥ yat karma tasya cet kartā syāt iti . tat yathā dhātoḥ karmaṇi aṇ bhavati iti . tatra sambandhāt etat gamyate yasya dhātoḥ yat karma iti . iha mā bhūt . āhara kumbham karoti kaṭam iti . yat api ucyate karmasthabhāvakānam karmasthakriyāṇām vā kartā karmavat bhavati iti vaktavyam . kartṛsthabhāvakānām kartṛsthakriyāṇām vā kartā karmavat mā bhūt iti . na vaktavyam . karmasthayā kriyayā ayam kartāram upamimīte . na ca kartṛsthabhāvakānām kartṛsthakriyāṇām vā karmaṇi kriyāyāḥ pravṛttiḥ asti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.