Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.1·3.1.97·3.1.97.2

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.1.97.2

P 3.1.97.2

क्अ इइ,८२।११-२२ रो इइइ,२०२-२०३ यति जातेः उपसङ्ख्यानम् । यति जातेः उपसङ्ख्यानम् कर्तव्यम् । जन्यम् वत्सेन । अत्यल्पम् इदम् उच्यते । तकिशसिचतियतिजनीनाम् उपसङ्ख्यानम् इति वक्तव्यम् । तकि तक्यम् : शसि शस्यम् । यति यत्यम् : जनि : जन्यम् । हनः वा वध च । हनः वा यत् वक्तव्यः वध इति अयम् च आदेशः वक्तव्यः । वध्यः घात्यः । तद्धितः वा । तद्धितः वा पुनः एषः भविष्यति । वधम् अर्हति वध्यः । यदि तद्धितः समासः न प्राप्नोति : असिवध्यः , मुसलवध्यः इति । यदि पुनः सति साधनम् कृता इति वा पादहारकाद्यर्थम् इति समासः सिद्धः भवति । यदि पुनः असिवधशब्दात् उत्पत्तिः स्यात् । असिवधम् अर्हति इति । न एवम् शक्यम् । स्वरे हि दोषः स्यात् । असिवध्यः एवम् स्वरः प्रसज्येत । असिवध्यः इति च इष्यते ।

KA II,82.11-22 Ro III,202-203 yati jāteḥ upasaṅkhyānam . yati jāteḥ upasaṅkhyānam kartavyam . janyam vatsena . atyalpam idam ucyate . takiśasicatiyatijanīnām upasaṅkhyānam iti vaktavyam . taki takyam : śasi śasyam . yati yatyam : jani : janyam . hanaḥ vā vadha ca . hanaḥ vā yat vaktavyaḥ vadha iti ayam ca ādeśaḥ vaktavyaḥ . vadhyaḥ ghātyaḥ . taddhitaḥ vā . taddhitaḥ vā punaḥ eṣaḥ bhaviṣyati . vadham arhati vadhyaḥ . yadi taddhitaḥ samāsaḥ na prāpnoti : asivadhyaḥ , musalavadhyaḥ iti . yadi punaḥ sati sādhanam kṛtā iti vā pādahārakādyartham iti samāsaḥ siddhaḥ bhavati . yadi punaḥ asivadhaśabdāt utpattiḥ syāt . asivadham arhati iti . na evam śakyam . svare hi doṣaḥ syāt . asivadhyaḥ evam svaraḥ prasajyeta . asivadhyaḥ iti ca iṣyate .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.1.97.2

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.1.97.2, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.1.97.2), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text