क्अ इइ,१३१।१५-१३२।२० रो इइइ,२९९-३०० स्नोः कित्त्वे स्थः ईकार्प्रतिषेधः । स्नोः कित्त्वे स्थः ईकार्प्रतिषेधः वक्तव्यः । स्थास्नुः इति । घुमास्थागापाजहातिसाम् हलि इति ईत्त्वम् प्राप्नोति । एवम् तर्हि न कित् करिष्यते । अकिति गुणप्रतिषेधः । यदि अकित् गुणप्रतिषेधः वक्तव्यः । जिष्णुः इति । भुवः इट्प्रतिषेधः च । भुवः इट्प्रतिषेधः च वक्तव्यः । किम् च अन्यत् । गुणप्रतिषेधः च । भूष्णुः इति । अस्तु तर्हि कित्। ननु च उक्तम् स्नोः कित्त्वे स्थः ईकार्प्रतिषेधः वक्तव्यः इति । न एषः दोषः । स्थादंशिभ्याम् स्नुः छन्दसि । स्थादंशिभ्याम् स्नुः छन्दसि वक्तव्यः । स्थास्नु जङ्गमम् । दङ्क्ष्णवः पशवः इति । सः इदानीम् स्थः अविशेषेण विधास्यते । सूत्रम् तर्हि भिद्यते । यथान्यासम् अस्तु। ननु च उक्तम् स्नोः कित्त्वे स्थः ईकार्प्रतिषेधः वक्तव्यः इति । एवम् तर्हि गित् करिष्यते । स्थोः गित्त्वात् न स्थः ईकारः । स्थोः गित्त्वात् स्थः ईकारः न भविष्यति । किम् कारणम् । क्ङितोः ईत्त्वशासनात् । क्ङितोः ईत्त्वम् शिष्यते । इह तर्हि जिष्णुः इति गुणः प्राप्नोति । गुणाभावः त्रिषु स्मार्यः । गुणाभावः त्रिषु स्मर्तव्यः । गिति किति ङिति इति । तत् गकारग्रहणम् कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । क्रियते न्यासे एव । ककारे गकारः चर्त्वभूतः निर्दिश्यते । क्क्ङिति च इति । इह तर्हि भूष्णुः इति श्र्युकः किति इति इट्प्रतिषेधः न प्राप्नोति । श्र्युको अनिट्त्वम् गकोः इतोः । श्र्युकः अनिट्त्वम् गकारककारयोः इति वक्तव्यम् । तत् गकारग्रहणम् कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । क्रियते न्यासः एव । ककारे गकारः चर्त्वभूतः निर्दिश्यते । श्र्युकः क्किति इति । यदि एवम् चर्त्वस्य असिद्धत्वात् हशि इति उत्त्वम् प्राप्नोति । सौत्रः निर्देशः । अथ वा असंहितया निर्देशः करिष्यते । श्र्युकः क्किति इति । स्थोः गित्त्वात् न स्थः ईकारः क्ङितोः ईत्त्वशासनात् । गुणाभावः त्रिषु स्मार्यः । श्र्युको अनिट्त्वम् गकोः इतोः ।
KA II,131.15-132.20 Ro III,299-300 snoḥ kittve sthaḥ īkārpratiṣedhaḥ . snoḥ kittve sthaḥ īkārpratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . sthāsnuḥ iti . ghumāsthāgāpājahātisām hali iti īttvam prāpnoti . evam tarhi na kit kariṣyate . akiti guṇapratiṣedhaḥ . yadi akit guṇapratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . jiṣṇuḥ iti . bhuvaḥ iṭpratiṣedhaḥ ca . bhuvaḥ iṭpratiṣedhaḥ ca vaktavyaḥ . kim ca anyat . guṇapratiṣedhaḥ ca . bhūṣṇuḥ iti . astu tarhi kit. nanu ca uktam snoḥ kittve sthaḥ īkārpratiṣedhaḥ vaktavyaḥ iti . na eṣaḥ doṣaḥ . sthādaṃśibhyām snuḥ chandasi . sthādaṃśibhyām snuḥ chandasi vaktavyaḥ . sthāsnu jaṅgamam . daṅkṣṇavaḥ paśavaḥ iti . saḥ idānīm sthaḥ aviśeṣeṇa vidhāsyate . sūtram tarhi bhidyate . yathānyāsam astu. nanu ca uktam snoḥ kittve sthaḥ īkārpratiṣedhaḥ vaktavyaḥ iti . evam tarhi git kariṣyate . sthoḥ gittvāt na sthaḥ īkāraḥ . sthoḥ gittvāt sthaḥ īkāraḥ na bhaviṣyati . kim kāraṇam . kṅitoḥ īttvaśāsanāt . kṅitoḥ īttvam śiṣyate . iha tarhi jiṣṇuḥ iti guṇaḥ prāpnoti . guṇābhāvaḥ triṣu smāryaḥ . guṇābhāvaḥ triṣu smartavyaḥ . giti kiti ṅiti iti . tat gakāragrahaṇam kartavyam . na kartavyam . kriyate nyāse eva . kakāre gakāraḥ cartvabhūtaḥ nirdiśyate . kkṅiti ca iti . iha tarhi bhūṣṇuḥ iti śryukaḥ kiti iti iṭpratiṣedhaḥ na prāpnoti . śryuko aniṭtvam gakoḥ itoḥ . śryukaḥ aniṭtvam gakārakakārayoḥ iti vaktavyam . tat gakāragrahaṇam kartavyam . na kartavyam . kriyate nyāsaḥ eva . kakāre gakāraḥ cartvabhūtaḥ nirdiśyate . śryukaḥ kkiti iti . yadi evam cartvasya asiddhatvāt haśi iti uttvam prāpnoti . sautraḥ nirdeśaḥ . atha vā asaṃhitayā nirdeśaḥ kariṣyate . śryukaḥ kkiti iti . sthoḥ gittvāt na sthaḥ īkāraḥ kṅitoḥ īttvaśāsanāt . guṇābhāvaḥ triṣu smāryaḥ . śryuko aniṭtvam gakoḥ itoḥ .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.