Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.2·3.2.146

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.2.146

P 3.2.146

क्अ इइ,१३३।७-१९ रो इइइ,३०१-३०२ किमर्थम् निन्दादिभ्यः वुञ् विधीयते न ण्वुला एव सिद्धम् । न हि अस्ति विशेषः निन्दादिभ्यः ण्वुलः वा वुञः वा । तत् एव रूपम् सः एव स्वरः । वुञ्म् अनेकाचः । वुञ्म् अनेकाचः प्रयोजयन्ति । असूयकः । अथ ये अत्र एकाचः पठ्यन्ते तेषाम् ग्रहणम् किमर्थम् न तेषाम् ण्वुला एव सिद्धम् । न सिध्यति । अयम् तच्छीलादिषु तृन् विधीयते । सः विशेषविहितः सामान्यविहितम् ण्वुलम् बाधेत । वासरूपन्यायेन ण्वुल् अपि भविष्यति । अतः उत्तरम् पठति । निन्दादिभ्यः वुञ्वचनम् अन्येभ्यः ण्वुलः प्रतिषेधार्थम् । निन्दादिभ्यः वुञ्वचनम् क्रियते ज्ञापकार्थम् । किम् ज्ञाप्यम् । एतत् ज्ञापयति आचार्यः तच्छीलादिषु वासरूपन्यायेन अन्येभ्यः ण्वुल् न भवति इति । तृजादिप्रतिषेधाऋथम् वा । अथ वा एतत् ज्ञापयति आचार्यः । तच्छीलादिषु सर्वे एव तृजासयः वासरूपेण न भवन्ति इति ।

KA II,133.7-19 Ro III,301-302 kimartham nindādibhyaḥ vuñ vidhīyate na ṇvulā eva siddham . na hi asti viśeṣaḥ nindādibhyaḥ ṇvulaḥ vā vuñaḥ vā . tat eva rūpam saḥ eva svaraḥ . vuñm anekācaḥ . vuñm anekācaḥ prayojayanti . asūyakaḥ . atha ye atra ekācaḥ paṭhyante teṣām grahaṇam kimartham na teṣām ṇvulā eva siddham . na sidhyati . ayam tacchīlādiṣu tṛn vidhīyate . saḥ viśeṣavihitaḥ sāmānyavihitam ṇvulam bādheta . vāsarūpanyāyena ṇvul api bhaviṣyati . ataḥ uttaram paṭhati . nindādibhyaḥ vuñvacanam anyebhyaḥ ṇvulaḥ pratiṣedhārtham . nindādibhyaḥ vuñvacanam kriyate jñāpakārtham . kim jñāpyam . etat jñāpayati ācāryaḥ tacchīlādiṣu vāsarūpanyāyena anyebhyaḥ ṇvul na bhavati iti . tṛjādipratiṣedhāṛtham vā . atha vā etat jñāpayati ācāryaḥ . tacchīlādiṣu sarve eva tṛjāsayaḥ vāsarūpeṇa na bhavanti iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.2.146

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.2.146, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.2.146), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text