क्अ इइ,१४१।८-२० रो इइइ,३१६-३१७ किमर्थम् इदम् उच्यते न अविशेषेण भावे प्रत्ययाः ये विहिताः ते क्रियायाम् उपपदे क्रियार्थायाम् अन्यत्र च भविष्यन्ति । भाववचनानाम् यथाविहितानाम् प्रतिपदविध्यर्थम् । भाववचनानाम् यथाविहितानाम् प्रतिपदविध्यर्थः अयम् आरम्भः । इदानीम् एव हि उक्तम् क्रियायाम् उपप्दे क्रियार्थायाम् वासरूपेण तृजादयः न भवन्ति इति । भाववचनाः च अपि तृजादयः । अस्ति प्रयोजनम् एतत् । किम् तर्हि इति । यथाविहिताः इति तु वक्तव्यम् । किम् प्रयोजनम् । इह याभ्यः प्रकृतिभ्यः येन विशेषेण भावे प्रत्ययाः विहिताः ताभ्यः प्रकृतिभ्यः तेन एव विशेषेण क्रियायाम् उपप्दे क्रियार्थायाम् यथा स्युः । व्यतिकरः मा भूत् इति । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । इह भावे प्रत्ययाः भवन्ति इति इयट सिद्धम् । सः अयम् एवम् सिद्धे सति यत् वचनग्रहणम् करोति तस्य एतत् प्रयोजनम् वाचकाः यथा स्युः इति । यदि च याभ्यः प्रकृतिभ्यः येन विशेषेण भावे प्रत्ययाः विहिताः ताभ्यः प्रकृतिभ्यः तेन एव विशेषेण क्रियायाम् उपप्दे क्रियार्थायाम् भवन्ति ततः अमी वाचकाः कृताः स्युः । अथ हि प्रकृतिमात्रात् वा स्युः प्रत्ययमात्रम् वा स्यात् न अमीवाचकाः कृताः स्युः ।
KA II,141.8-20 Ro III,316-317 kimartham idam ucyate na aviśeṣeṇa bhāve pratyayāḥ ye vihitāḥ te kriyāyām upapade kriyārthāyām anyatra ca bhaviṣyanti . bhāvavacanānām yathāvihitānām pratipadavidhyartham . bhāvavacanānām yathāvihitānām pratipadavidhyarthaḥ ayam ārambhaḥ . idānīm eva hi uktam kriyāyām upapde kriyārthāyām vāsarūpeṇa tṛjādayaḥ na bhavanti iti . bhāvavacanāḥ ca api tṛjādayaḥ . asti prayojanam etat . kim tarhi iti . yathāvihitāḥ iti tu vaktavyam . kim prayojanam . iha yābhyaḥ prakṛtibhyaḥ yena viśeṣeṇa bhāve pratyayāḥ vihitāḥ tābhyaḥ prakṛtibhyaḥ tena eva viśeṣeṇa kriyāyām upapde kriyārthāyām yathā syuḥ . vyatikaraḥ mā bhūt iti . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . iha bhāve pratyayāḥ bhavanti iti iyaṭa siddham . saḥ ayam evam siddhe sati yat vacanagrahaṇam karoti tasya etat prayojanam vācakāḥ yathā syuḥ iti . yadi ca yābhyaḥ prakṛtibhyaḥ yena viśeṣeṇa bhāve pratyayāḥ vihitāḥ tābhyaḥ prakṛtibhyaḥ tena eva viśeṣeṇa kriyāyām upapde kriyārthāyām bhavanti tataḥ amī vācakāḥ kṛtāḥ syuḥ . atha hi prakṛtimātrāt vā syuḥ pratyayamātram vā syāt na amīvācakāḥ kṛtāḥ syuḥ .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.