क्अ इइ,१७४।२-८ रो इइइ,३८१ किमर्थम् स्वादुमि मकारान्तत्वम् निपात्यते न खमुञ् प्रकृतः सः अनुवर्तिष्यते । स्वादुमि मान्तनिपातनम् ईकाराभावार्थम् । स्वादुमि मान्तनिपातनम् क्रियते ईकाराभावार्थम् । ईकारः मा भूत् इति । स्वाद्वीम् कृत्वा यवागूम् भुङ्क्ते । स्वादुङ्कारम् यवागूम् भुङ्क्ते । च्व्यन्तस्य च मकारान्तार्थम् । च्व्यन्तस्य च मकारान्तत्वम् निपात्यते । अस्वादु स्वादु कृत्वा भुङ्क्ते । स्वादुङ्कारम् भुङ्क्ते ।
KA II,174.2-8 Ro III,381 kimartham svādumi makārāntatvam nipātyate na khamuñ prakṛtaḥ saḥ anuvartiṣyate . svādumi māntanipātanam īkārābhāvārtham . svādumi māntanipātanam kriyate īkārābhāvārtham . īkāraḥ mā bhūt iti . svādvīm kṛtvā yavāgūm bhuṅkte . svāduṅkāram yavāgūm bhuṅkte . cvyantasya ca makārāntārtham . cvyantasya ca makārāntatvam nipātyate . asvādu svādu kṛtvā bhuṅkte . svāduṅkāram bhuṅkte .
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्अ इइ,१७४।९-१७५।२२ रो इइइ,३८२-३८५ आ च तुमुनः समानाधिकरणे । आ च तुमुनः प्रत्ययाः समानाधिकरणे वक्तव्याः । केन । अनुप्रयोगेण । किम् प्रयोजनम् । स्वादुङ्कारम् यवागूः भुज्यते देवदत्तेन इति देवदत्ते तृतीया यथा स्यात् । किम् च कारणम् न स्यात् । णमुला अभिहितः कर्ता इति । ननु च भुजिप्रत्ययेन अनभिहितः कर्ता इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया । यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया यवाग्वाम् द्वितीया प्राप्नोति । किम् कारणम् । णमुला अनभिहितम् कर्म इति । यदि पुनः अयम् कर्मणि विज्ञायेत ण एवम् शक्यम् । इह हि स्वादुङ्कारम् यवागूम् भुङ्क्ते देवदत्तः इति यवाग्वाम् द्वितीया न स्यात् । किम् कारणम् । णमुला अभिहितम् कर्म इति । ननु च भुजिप्रत्ययेन अनभिहितम् कर्म इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया । यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया देवदत्ते तृतीया प्राप्नोति । किम् कारणम् । णमुला अनभिहितः कर्ता इति । अथ अनेन क्त्वायाम् अर्थः : पक्त्वा ओदनः भुज्यते देवदत्तेन इति । बाढम् अर्थः । देवदत्ते तृतीया यथा स्यात् । किम् च कारणम् न स्यात् । क्त्वया अभिहितः कर्ता इति । ननु च भुजिप्रत्ययेन अनभिहितः कर्ता इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया । यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया ओदने द्वितीया प्राप्नोति । किम् कारणम् । क्त्वया अनभिहितम् कर्म इति । यदि पुनः अयम् कर्मणि विज्ञायेत ण एवम् शक्यम् । इह हि पक्त्वा ओदनम् भुङ्क्ते देवदत्तः इति ओदने द्वितीया न स्यात् । किम् कारणम् । क्त्वया अभिहितम् कर्म इति । ननु च भुजिप्रत्ययेन अनभिहितम् कर्म इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया । यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया देवदत्ते तृतीया प्राप्नोति । किम् कारणम् । क्त्वया अनभिहितः कर्ता इति । अथ अनेन तुमुनि अर्थः । भोक्तुम् ओदनः पच्यते देवदत्तेन । बाढम् अर्थः । देवदत्ते तृतीया यथा स्यात् । किम् च कारणम् न स्यात् । तुमुना अभिहितः कर्ता इति । ननु च पचिप्रत्ययेन अनभिहितः कर्ता इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया । यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया ओदने द्वितीया प्राप्नोति । किम् कारणम् । तुमुना अनभिहितम् कर्म इति । यदि पुनः अयम् कर्मणि विज्ञायेत ण एवम् शक्यम् । इह हि भोक्तुम् ओदनम् पचति देवदत्तः इति ओदने द्वितीया न स्यात् । किम् कारणम् । तुमुना अभिहितम् कर्म इति । ननु च पचिप्रत्ययेन अनभिहितम् कर्म इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया । यदि सति अभिधाने च अनभिधाने च कुतः चित् अनभिधानम् इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति द्वितीया देवदत्ते तृतीया प्राप्नोति । किम् कारणम् । तुमुना अनभिहितः कर्ता इति । अथ अनेन इह अर्थः पक्त्वा ओदनम् ग्रामः गम्यते देवदत्तेन । बाढम् अर्थः । देवदत्ते तृतीया यथा स्यात् । किम् च कारणम् न स्यात् । क्त्वया अभिहितः कर्ता इति । ननु च गमिप्रत्ययेन अनभिहितः कर्ता इति कृत्वा अनभिहिताश्रयः विधिः भविष्यति तृतीया । यदि
KA II,174.9-175.22 Ro III,382-385 ā ca tumunaḥ samānādhikaraṇe . ā ca tumunaḥ pratyayāḥ samānādhikaraṇe vaktavyāḥ . kena . anuprayogeṇa . kim prayojanam . svāduṅkāram yavāgūḥ bhujyate devadattena iti devadatte tṛtīyā yathā syāt . kim ca kāraṇam na syāt . ṇamulā abhihitaḥ kartā iti . nanu ca bhujipratyayena anabhihitaḥ kartā iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati tṛtīyā . yadi sati abhidhāne ca anabhidhāne ca kutaḥ cit anabhidhānam iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati tṛtīyā yavāgvām dvitīyā prāpnoti . kim kāraṇam . ṇamulā anabhihitam karma iti . yadi punaḥ ayam karmaṇi vijñāyeta ṇa evam śakyam . iha hi svāduṅkāram yavāgūm bhuṅkte devadattaḥ iti yavāgvām dvitīyā na syāt . kim kāraṇam . ṇamulā abhihitam karma iti . nanu ca bhujipratyayena anabhihitam karma iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati dvitīyā . yadi sati abhidhāne ca anabhidhāne ca kutaḥ cit anabhidhānam iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati dvitīyā devadatte tṛtīyā prāpnoti . kim kāraṇam . ṇamulā anabhihitaḥ kartā iti . atha anena ktvāyām arthaḥ : paktvā odanaḥ bhujyate devadattena iti . bāḍham arthaḥ . devadatte tṛtīyā yathā syāt . kim ca kāraṇam na syāt . ktvayā abhihitaḥ kartā iti . nanu ca bhujipratyayena anabhihitaḥ kartā iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati tṛtīyā . yadi sati abhidhāne ca anabhidhāne ca kutaḥ cit anabhidhānam iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati tṛtīyā odane dvitīyā prāpnoti . kim kāraṇam . ktvayā anabhihitam karma iti . yadi punaḥ ayam karmaṇi vijñāyeta ṇa evam śakyam . iha hi paktvā odanam bhuṅkte devadattaḥ iti odane dvitīyā na syāt . kim kāraṇam . ktvayā abhihitam karma iti . nanu ca bhujipratyayena anabhihitam karma iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati dvitīyā . yadi sati abhidhāne ca anabhidhāne ca kutaḥ cit anabhidhānam iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati dvitīyā devadatte tṛtīyā prāpnoti . kim kāraṇam . ktvayā anabhihitaḥ kartā iti . atha anena tumuni arthaḥ . bhoktum odanaḥ pacyate devadattena . bāḍham arthaḥ . devadatte tṛtīyā yathā syāt . kim ca kāraṇam na syāt . tumunā abhihitaḥ kartā iti . nanu ca pacipratyayena anabhihitaḥ kartā iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati tṛtīyā . yadi sati abhidhāne ca anabhidhāne ca kutaḥ cit anabhidhānam iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati tṛtīyā odane dvitīyā prāpnoti . kim kāraṇam . tumunā anabhihitam karma iti . yadi punaḥ ayam karmaṇi vijñāyeta ṇa evam śakyam . iha hi bhoktum odanam pacati devadattaḥ iti odane dvitīyā na syāt . kim kāraṇam . tumunā abhihitam karma iti . nanu ca pacipratyayena anabhihitam karma iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati dvitīyā . yadi sati abhidhāne ca anabhidhāne ca kutaḥ cit anabhidhānam iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati dvitīyā devadatte tṛtīyā prāpnoti . kim kāraṇam . tumunā anabhihitaḥ kartā iti . atha anena iha arthaḥ paktvā odanam grāmaḥ gamyate devadattena . bāḍham arthaḥ . devadatte tṛtīyā yathā syāt . kim ca kāraṇam na syāt . ktvayā abhihitaḥ kartā iti . nanu ca gamipratyayena anabhihitaḥ kartā iti kṛtvā anabhihitāśrayaḥ vidhiḥ bhaviṣyati tṛtīyā . yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.